حکمرانی منابع انسانی در پرتو نهج البلاغه مدل مبتنی بر سبکهای رهبری سازمانی

حکمرانی منابع انسانی به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی سازمانی نقشی تعیین کننده در تحقق عدالت، پاسخگویی و کارآمدی در سازمان ها به ویژه سازمان های عمومی ایفا می کند. در این میان سبک های رهبری سازمانی به عنوان عامل جهت دهنده به تصمیمات و رفتارهای مدیریتی نقش محوری در شکل گیری الگوهای حکمرانی منابع انسانی دارند. از این رو بهره گیری از متون اسلامی به ویژه نهج البلاغه می تواند زمینه ساز ارائه الگوهای بومی و ارزشی در حوزه حکمرانی منابع انسانی باشد. پژوهش حاضر با هدف تبیین حکمرانی منابع انسانی در پرتو نهج البلاغه و ارائه یک مدل مفهومی مبتنی بر سبک های رهبری سازمانی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی-نظری و از نظر روش کتابخانه ای و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی است. جامعه پژوهش شامل خطبه ها، نامه ها و حکمت های نهج البلاغه بوده و واحد تحلیل گزاره های مرتبط با رهبری، عدالت، مسئولیت پذیری و مدیریت انسان است. یافته های پژوهش نشان داد که نهج البلاغه واجد یک منطق منسجم حکمرانی است که در آن رهبری سازمانی نقش محوری در تنظیم روابط انسانی و تصمیمات مدیریتی ایفا می کند. بر اساس تحلیل انجام شده سه سبک رهبری عدالت محور، خدمت محور و امانت دار و پاسخگو به عنوان سبک های اصلی رهبری سازمانی مستخرج از آموزه های علوی شناسایی شد. این سبک های رهبری از طریق سازوکارهایی چون عدالت رویه ای و توزیعی، شایسته سالاری، شفافیت، پاسخگویی مدیریتی و مشارکت کارکنان زمینه تحقق حکمرانی مطلوب منابع انسانی را فراهم می کنند. نتایج پژوهش نشان می دهد که بهره گیری از آموزه های نهج البلاغه می تواند به توسعه چارچوب های بومی در حوزه حکمرانی منابع انسانی کمک کند و مدلی مفهومی ارائه دهد که علاوه بر غنای نظری از قابلیت کاربردی در سازمان های عمومی برخوردار باشد. مدل ارائه شده می تواند مبنایی برای پژوهش های تجربی آینده و راهنمایی برای مدیران و سیاست گذاران منابع انسانی در جهت ارتقای عدالت و پاسخگویی سازمانی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی منابع انسانی ، سبک های رهبری سازمانی ، رهبری عدالت محور ، رهبری خدمت محور ، رهبری امانت دار