الگوی حکمرانی اقتصادی امام علی (ع) در نهج البلاغه و کاربست آن در ایران آینده

حکمرانی اقتصادی به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی مطلوب نقشی تعیین کننده در تحقق عدالت اجتماعی کارآمدی نظام اقتصادی و اعتماد عمومی دارد. در شرایط کنونی، ایران که چالش هایی چون نابرابری اقتصادی، ناکارآمدی نهادی و ضعف اخلاق در ساختارهای اقتصادی مشاهده می شود، بازاندیشی در الگوهای بومی و دینی حکمرانی ضرورت می یابد. نهج البلاغه به عنوان میراث فکری و مدیریتی امام علی (ع)، واجد اصول و راهبردهایی است که می تواند مبنای الگویی کارآمد برای حکمرانی اقتصادی در ایران آینده قرار گیرد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی به تبیین مولفه های الگوی حکمرانی اقتصادی امام علی (ع) در نهج البلاغه می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که حکمرانی اقتصادی علوی بر محورهایی چون عدالت در توزیع بیت المال، پاسخگویی و شفافیت، مالی، نظارت مستمر بر کارگزاران اقتصادی، مقابله با فساد و ویژه خواری، حمایت از تولید و معیشت اقشار آسیب پذیر و پیوند اخلاق با قدرت اقتصادی استوار است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که کاربست این مولفه ها در حکمرانی اقتصادی معاصر می تواند ضمن ارتقای مشروعیت و کارآمدی دولت، زمینه ساز شکل گیری اقتصاد اخلاق محور و عدالت گستر در مسیر تحقق ایران آینده شود. این الگو، با تاکید بر مسئولیت پذیری حاکمان و اصالت منافع عمومی ظرفیت آن را دارد که به عنوان چارچوبی بومی و تحول آفرین در حکمرانی اقتصادی عمومی و خصوصی مورد توجه سیاست گذاران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، اقتصادی ، نهج البلاغه ، امام علی (ع) ، عدالت ، اقتصادی اخلاق ، حکمرانی ، ایران آینده