نهج البلاغه و حکمرانی آینده گرا: بازخوانی مبانی حکمرانی مطلوب در اندیشه علوی

نهج البلاغه به عنوان یکی از عمیق ترین متون حکمت سیاسی در سنت اسلامی ظرفیت گسترده ای برای بازاندیشی در مبانی حکمرانی مطلوب و آینده گرا دارد. هدف این مقاله مروری تحلیل نظام مند اصول حکمرانی در نهج البلاغه و تبیین قابلیت انطباق آن با شاخص های مدرن حکمرانی آینده نگر از جمله عدالت محوری، شفافیت، پاسخگویی، مشارکت پذیری و آینده پژوهی است. روش مطالعه به صورت مروری نظام مند با تحلیل کیفی مبتنی بر منابع معتبر فارسی و لاتین انجام شده و با بهره گیری از تحلیل محتوای مضمونی، مضامین کلیدی حکمرانی علوی استخراج شده است. نتایج نشان می دهد که اصول امام علی (ع) در نهج البلاغه از جمله عدالت اداری، نظارت بر کارگزاران، مقابله با فساد، انتخاب مدیران شایسته، رعایت حقوق مردم و آینده نگری در تصمیم گیری با الزامات حکمرانی نوین همخوانی کامل دارد و می تواند چارچوبی اخلاق محور و کارآمد برای ارتقای مشروعیت، شفافیت و تاب آوری نظام های حکومتی ارائه دهد. مطالعه حاضر نشان داد که حکمرانی علوی با تاکید بر اصلاح مستمر ساختار قدرت، رعایت حقوق شهروندان و توجه به پیامدهای بلندمدت سیاست ها، ظرفیت تبدیل شدن به الگویی برای مواجهه با چالش های حکمرانی آینده را داراست.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، حکمرانی آینده گرا ، حکمرانی مطلوب ، عدالت علوی ، مدیریت اسلامی