حکمرانی اخلاق محور محیط زیست از منظر نهج البلاغه در راستای سیاست گذاری پایدار

بحران های زیست محیطی معاصر نشان دهنده ناکارآمدی رویکردهای صرفا فنی و اقتصاد محور در مدیریت محیط زیست است و ضرورت توجه به بنیان های اخلاقی و ارزشی حکمرانی محیط زیست را برجسته می سازد. در این میان نهج البلاغه به عنوان یکی از مهم ترین متون اسلامی ظرفیت قابل توجهی برای بازاندیشی در رابطه انسان، طبیعت و حکومت دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مولفه های حکمرانی محیط زیست و اخلاق اکولوژیک از منظر نهج البلاغه و ارائه الگویی بومی برای حکمرانی پایدار انجام شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای توصیفی-تحلیلی است. داده ها از طریق مطالعه اسنادی خطبه ها، نامه ها و حکمت های نهج البلاغه گردآوری و مفاهیم مرتبط با محیط زیست، عدالت، مسئولیت انسانی و حکمرانی استخراج و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که اصولی چون نگاه توحیدی به خلقت، امانت داری انسان و حاکمان، عدالت زیست محیطی، مبارزه با فساد و پرهیز از اسراف شالوده اخلاق اکولوژیک و حکمرانی محیط زیست در اندیشه علوی را تشکیل می دهد. بر اساس این اصول الگوی مفهومی حکمرانی محیط زیست مبتنی بر اخلاق اکولوژیک استخراج شده است که می تواند مبنایی نظری و عملی برای سیاست گذاری های زیست محیطی در جوامع اسلامی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی محیط زیست ، اخلاق اکولوژیک ، نهج البلاغه ، عدالت زیست محیطی ، امانت داری