طرح حکمرانی اخلاق مدار علوی الگویی نوین برای ایران آینده بر اساس بازخوانی نهج البلاغه

هدف این مقاله ارائه الگویی بدیع برای حکمرانی در ایران آینده با اتکا به بازخوانی نظاممند نهج البلاغه است. در این راسته مفهوم «حکمرانی پیوند گرای علوی» به عنوان چارچوبی نوین مطرح می شود که حکمرانی را نه در قالب سلسله مراتب سنتی بلکه به مشابه یک زیست بوم اخلاقی پویا بازتعریف می کند. این الگو با تاکید بر مفاهیم محوری نهج البلاغه همچون «پیمان»، «حق» و «مسئولیت درهم تنیده»، می کوشد تا مبانی نظری و عملیاتی یک نظام حکمرانی بومی و کارآمد را پایه ریزی کند. در بخش نظری الگوی پیشنهادی از خوانش ساختارگرایانه از مفاهیم کلیدی نهج البلاغه بهره می گیرد. «نظریه پیمان» به مثابه زیرساخت حکمرانی میثاق عمومی را یک فرآیند اخلاقی پویا و جمعی می داند که به طور مستمر توسط تمامی کنشگران - از حاکمان تا شهروندان - بازآفرینی و پایش می شود. در این چارچوب مسئولیت درهم تنیده جایگزین مفهوم سنتی پاسخگویی می شود به نحوی که هر کنشگر در قبال تاثیر اقدامات خویش بر کل شبکه روابط اجتماعی - اعم از انسانی زیست محیطی و اقتصادی - مسئول شناخته می شود. در بخش عملیاتی الگو به طراحی ساختارهای نهادی نوین می پردازد؛ ایجاد شبکه مشورتی تخصصی «اخلاقی» با تلفیق مفهوم «اولی الامر» و «شورا»، طراحی سامانه پایش ترازوی عدالت برای سنجش بلادرنگ عدالت در توزیع منابع و راه اندازی سکوی «یادآوری همگانی» به منظور تضمین شفافیت و نقدپذیری، حکمرانی از جمله سازوکارهای پیشنهادی این الگو هستند. نوآوری اصلی مقاله در ارتقای نهج البلاغه از متنی اخلاقی به یک نظام عملیاتی پیشرفته برای تحقق حکمرانی مبتنی بر اعتماد و خرد جمعی در ایران آینده است.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، حکمرانی اخلاق مدار ، الگوی حکمرانی علوی ، مسئولیت درهم تنیده ، ایران آینده