بازاندیشی در مدیریت کلاس درس؛ از کنترل رفتار تا توانمندسازی و خودنظم دهی

مدیریت کلاس درس یکی از مولفه های اساسی در شکل دهی به محیط یادگیری اثربخش است که در رویکردهای سنتی عمدتا بر کنترل رفتار، اعمال قوانین و کاهش رفتارهای نامطلوب دانش آموزان تاکید داشته است. با تحول دیدگاه های تربیتی، ضرورت گذار از مدیریت کنترل محور به رویکردی توانمندساز و مشارکت محور بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی بازاندیشانه مدیریت کلاس درس و تبیین نقش توانمندسازی و خودنظم دهی دانش آموزان در تحول فرایند مدیریت کلاس انجام شده است. این مطالعه به شیوه مروری تحلیلی و با بررسی یافته های پژوهش های مرتبط در حوزه مدیریت کلاس، خودنظم دهی، انگیزش، روابط معلم و دانش آموز و محیط یادگیری انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که مدیریت اثربخش کلاس تنها به کنترل رفتار محدود نیست، بلکه فرایندی تربیتی برای ایجاد مسئولیت پذیری، استقلال، مشارکت و خودکنترلی دانش آموزان است. همچنین، نقش معلم از ناظر و کنترل کننده رفتار به تسهیلگر، هدایتگر و فراهم کننده فرصت های یادگیری تغییر می یابد. بر این اساس، توانمندسازی دانش آموزان و تقویت خودنظم دهی می تواند به ایجاد محیطی پویا، مشارکت محور و پایدار در کلاس درس کمک کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس درس ، توانمندسازی دانش آموزان ، خودنظم دهی ، کنترل رفتار ، مشارکت دانش آموز ، معلم ، یادگیری