سنجش کارایی قراردادهای پیمانکاری خدمات شهری در حوزه رفت وروب و نظافت شهری: چالش ها و راهکارها

مدیریت خدمات شهری، به ویژه در بخش رفت وروب و نظافت معابر، یکی از ارکان اصلی مدیریت هزینه های شهرداری و حفظ سلامت عمومی است که در دهه های اخیر با تکیه بر برون سپاری و قراردادهای پیمانکاری اداره می شود. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی و سنجش کارایی فرآیند قراردادهای پیمانکاری در حوزه ی نظافت شهری و شناسایی چالش های ساختاری، اجرایی و نظارتی است که مانع از تحقق بهینه ی اهداف این قراردادها می گردد. روش پژوهش در این نوشتار، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه ی اسنادی و بررسی تجارب مدیریت شهری است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که کارایی قراردادهای فعلی به دلیل فقدان شاخص های عملکردی دقیق (KPI)، ضعف در نظارت های مستمر و سنتی، عدم هم راستایی منافع پیمانکار با اهداف کیفیت خدمات، و ناکارآمدی در مدل های پرداخت، با افت فاحشی مواجه است. چالش های اصلی شامل «نظارت سلیقه ای»، «تعدد پیمانکاران خرد»، «عدم استفاده از فناوری های نوین نظارتی» و «فقدان شفافیت در تخصیص منابع» شناسایی شدند. در نهایت، این مقاله راهکارهایی راهبردی از جمله گذار به قراردادهای مبتنی بر عملکرد (Performance-Based Contracting)، یکپارچه سازی سامانه های نظارتی هوشمند با تکیه بر تحلیل داده های مکانی، بازنگری در مدل های مالی پیمان ها با هدف ایجاد انگیزه برای کاهش هزینه های پسماند، و تقویت ظرفیت های نظارتی شهرداری با بهره گیری از نظارت مردمی را پیشنهاد می دهد. نتایج این پژوهش می تواند به مدیران شهری در جهت ارتقای بهره وری عملیاتی و کاهش هزینه های عمومی در مدیریت خدمات شهری یاری رساند.

کلیدواژه ها:

خدمات شهری ، رفت وروب و نظافت ، قراردادهای پیمانکاری ، مدیریت شهری ، کارایی عملیاتی ، قراردادهای مبتنی بر عملکرد ، نظارت هوشمند.