شهرداری و مدیریت بحران؛ از واکنش اضطراری تا تاب آوری هوشمند

شهرداری ها به عنوان نخستین نهاد مسئول در مواجهه با بحران های شهری، نقشی بی بدیل در مدیریت مخاطرات طبیعی و انسان ساخت ایفا می کنند. زلزله، سیل، آتش سوزی، آلودگی هوا و همه گیری ها، تنها بخشی از تهدیداتی هستند که کلانشهرهای ایران را با چالش های جدی روبه رو ساخته اند. رویکرد سنتی مدیریت بحران در شهرداری ها، عمدتا واکنشی، مقطعی و فاقد برنامه ریزی پیشگیرانه است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی، به بررسی نقش شهرداری ها در مدیریت بحران پرداخته و گذار از مدیریت واکنشی به تاب آوری هوشمند شهری را به عنوان راهبرد کلیدی پیشنهاد می کند. یافته ها نشان می دهد که بهره گیری از سامانه های پایش بلادرنگ، هوش مصنوعی در پیش بینی مخاطرات، شبکه های ارتباطی مقاوم و مشارکت شهروندی در چرخه مدیریت بحران، می تواند آسیب پذیری شهرها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. در پایان، راهکارهایی نظیر تدوین اطلس مخاطرات شهری، ایجاد مرکز فرماندهی یکپارچه بحران، تمرین های مستمر هماهنگ و توانمندسازی محلات ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

شهرداری ، مدیریت بحران ، تاب آوری شهری ، شهر هوشمند ، پیشگیری از مخاطرات ، مشارکت شهروندی