طراحی و پیاده سازی سامانه اولویت سنجی هوشمند پروژه های عمرانی شهرداری با رویکرد تصمیم گیری مبتنی بر داده

شهرداری ها سالانه با صدها درخواست عمرانی و بودجه ای محدود مواجه اند. انتخاب پروژه های برتر، اغلب براساس سلیقه، فشارهای رسانه ای یا اولویت های اعلامی مدیران انجام می شود و کمتر به داده های میدانی و نیاز واقعی شهروندان تکیه دارد. این مسئله منجر به هدررفت منابع، نارضایتی عمومی و کاهش اعتماد به مدیریت شهری می شود‎.‎طراحی یک سامانه نرم افزاری است که با ترکیب سه دسته داده (۱) شکایات و درخواست های ثبت شده در سامانه ۱۳۷، (۲) تحلیل تصاویر ماهواره ای و پهپادی از وضعیت معابر و بافت های فرسوده، و (۳) نظرسنجی های هدفمند از شهروندان هر منطقه، بتواند اولویت اجرای پروژه های عمرانی را به صورت شفاف و علمی تعیین کند‎.‎پژوهش در چهار فاز انجام می شود: (الف) شناسایی و پالایش شاخص های موثر بر اولویت بندی (شامل شاخص های فنی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی)، (ب) وزندهی به شاخص ها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی‎ (AHP) ‎و نظرخواهی از خبرگان، (ج) توسعه یک الگوریتم ترکیبی مبتنی بر منطق فازی و یادگیری ماشین برای امتیازدهی خودکار به هر پروژه پیشنهادی، و (د) طراحی داشبورد مدیریتی برای نمایش خروجی ها و سناریوهای مختلف بودجه بندی‎.‎ مطالعه موردی در یکی از مناطق ۲۲ گانه تهران (منطقه ۴ به عنوان نمونه) اجرا می شود و داده های یک ساله سامانه ۱۳۷ (حدود ۵۰ هزار درخواست) تحلیل خواهد شد‎.‎خروجی نهایی شامل (۱) یک نرم افزار تحت وب با قابلیت به روزرسانی لحظه ای، (۲) اولویت بندی شش ماهه پروژه های عمرانی منطقه، و (۳) یک دستورالعمل اجرایی برای توسعه سامانه به سایر مناطق است. پیش بینی می شود این سامانه حداقل ۳۰٪ در کاهش هزینه های غیرموثر و ۴۰٪ در افزایش رضایت شهروندان (بر اساس نظرسنجی قبل و بعد) موثر باشد‎.‎این پژوهش برای اولین بار در ایران، سه منبع داده ای ناهمگون را در یک چارچوب تصمیم گیری واحد ترکیب می کند و قابلیت اجرایی کامل برای شهرداری های متوسط و بزرگ کشور را دارد.

کلیدواژه ها:

اولویت سنجی هوشمند ، پروژه های عمرانی ، شهرداری ، تصمیم گیری مبتنی بر داده