دموکراسی در عصر الگوریتم ها؛ تاثیر شبکه های اجتماعی بر مشارکت سیاسی شهروندان

این پژوهش به واکاوی نسبت میان ساختارهای الگوریتمیک شبکه های اجتماعی و کیفیت مشارکت سیاسی شهروندان در عصر دیجیتال می پردازد. با وجود وعده های اولیه مبنی بر تحقق دموکراسی مشارکتی از طریق فناوری های نوین، شواهد نشان می دهد که الگوریتم های پیشنهاد دهنده (Recommender Algorithms)، با ایجاد «اتاق های پژواک» و «حباب های فیلتر»، به جای گسترش فضای عمومی، منجر به قطبی سازی جامعه و محدود شدن افق های گفتگویی شده اند. این مقاله با بهره گیری از چارچوب های نظری همچون حوزه عمومی هابرماس و مفاهیم «سرمایه داری نظارتی» شوشانا زوبوف، تحلیل می کند که چگونه «اقتصاد توجه» و «پوپولیسم الگوریتمیک»، مشارکت سیاسی را به رفتارهایی هیجانی و غالبا غیرموثر، نظیر «کنشگری کم هزینه» (Slacktivism)، تقلیل داده اند. بررسی پدیده هایی نظیر مهندسی احساسات، داده کاوی روانی و فعالیت ارتش های سایبری نشان می دهد که دموکراسی در جهان امروز بیش از پیش در معرض مهندسی پنهان قرار دارد. این مطالعه با نقد توهم مشارکت دیجیتال، نتیجه می گیرد که احیای عاملیت شهروندی در دموکراسی، نیازمند گذار به سیاست گذاری های کلان شامل «شفافیت الگوریتمیک»، تنظیم گری پلتفرم ها و ارتقای جدی «سواد رسانه ای انتقادی» در سطح جامعه است.

کلیدواژه ها:

دموکراسی دیجیتال ، حباب فیلتر ، مشارکت سیاسی