نقش مدیریت شهری در ارتقای تاب آوری زیرساخت های عمرانی و اجتماعی شهر

تاب آوری شهری یکی از مولفه های اساسی در مدیریت پایدار شهرها و کاهش پیامدهای ناشی از بحران های طبیعی، اقلیمی، کالبدی، اجتماعی و مدیریتی است و مدیریت شهری در ایجاد و تقویت این ظرفیت، نقشی اساسی و راهبردی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیریت شهری در ارتقای تاب آوری زیرساخت های عمرانی و اجتماعی شهر انجام شده است. روش پژوهش از نوع مروری و کتابخانه ای است و با بررسی و تحلیل مطالعات، دیدگاه ها و پژوهش های مرتبط با تاب آوری شهری، مدیریت زیرساخت ها، مدیریت ریسک، مشارکت اجتماعی و حکمرانی شهری انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تاب آوری شهری مفهومی چندبعدی است و تحقق آن نیازمند توجه هم زمان به ابعاد کالبدی، زیرساختی، اجتماعی، مدیریتی، اقتصادی و اطلاعاتی است. نتایج همچنین نشان می دهد که مدیریت شهری از طریق برنامه ریزی صحیح، شناسایی آسیب پذیری ها، مدیریت چرخه عمر زیرساخت ها، نگهداری پیشگیرانه، ارتقای کیفیت پروژه های عمرانی، مدیریت ریسک و ایجاد هماهنگی میان سازمان های مسئول می تواند میزان آسیب پذیری زیرساخت های شهری را کاهش دهد. در کنار زیرساخت های فیزیکی، تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش مشارکت شهروندان، آموزش عمومی، توجه به گروه های آسیب پذیر و ارتقای اعتماد میان شهروندان و مدیریت شهری نیز از الزامات مهم تاب آوری اجتماعی محسوب می شود. همچنین استفاده از فناوری اطلاعات، پایگاه های داده یکپارچه و ابزارهای مکانی می تواند شناسایی نقاط آسیب پذیر و اولویت بندی اقدامات مدیریتی را تسهیل کند. بر اساس نتایج، حرکت از مدیریت واکنشی بحران به مدیریت پیشگیرانه و تاب آوری محور، مهم ترین جهت گیری مورد نیاز مدیریت شهری است. بنابراین، تاب آوری زمانی به صورت پایدار تحقق می یابد که برنامه ریزی عمرانی، مدیریت ریسک، نگهداری زیرساخت ها، مدیریت بحران، تامین مالی، فناوری و مشارکت اجتماعی در قالب یک نظام یکپارچه مدیریت شهری قرار گیرند و تصمیم گیری ها بر اساس شرایط محلی، میزان آسیب پذیری و نیازهای واقعی شهروندان انجام شود.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، مدیریت شهری ، زیرساخت های عمرانی ، تاب آوری اجتماعی ، مدیریت ریسک