الگوی مدیریت جریان وجوه نقد و کنترل بهینه تنخواه گردان در شهرداری (رویکردی برای بهبود کارایی هزینه های جاری)

مدیریت جریان وجوه نقد و کنترل بهینه تنخواه گردان در شهرداری های ایران، به عنوان یکی از حساسترین و در عین حال پیچیدهترین چالش های مالی پی ش روی مدیران ارشد شهری، ذیحسابان و ناظران مالی محسوب می شود، به گونه ای که نبود یک الگوی نظام مند و مدون برای پیش بینی جریان های نقدی ورودی و خروجی، تعیین مانده نقدینگی بهینه و کنترل هزینه های جاری، نه تنها به بروز کسری نقدینگی، افزایش هزینه های تامین مالی، توقف پروژه های عمرانی و عدم پرداخت به موقع به پیمانکاران و تامین کنندگان منجر می شود، بلکه زمینه ساز اخطارهای مکرر دیوان محاسبات و سازمان بازرسی و تضعیف اعتماد عمومی به نظام مدیریت شهری می گردد. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک الگوی عملیاتی، گام به گام و جامع برای مدیریت نقدینگی و کنترل تنخواه گردان در شهرداری، مبتنی بر اصول حسابداری تعهدی، بودجه ریزی نقدی و استانداردهای حسابداری بخش عمومی انجام شده است. روش تحقیق از نوع توسعه ای-کاربردی با رویکرد آمیخته اکتشافی بوده و فرآیند طراحی الگو در هفت گام اصلی شامل تحلیل گردش وجوه نقد در دوره های گذشته، پیش بینی جریان های نقدی ورودی و خروجی، تعیین حداقل و حداکثر مانده نقدینگی مورد نیاز، طراحی سیستم کنترل تنخواه گردان، تدوین دستورالعمل مدیریت نقدینگی در شرایط اضطرار، ارائه گزارش های دوره ای به مدیران ارشد و شورای شهر، و نهایتا بازنگری و اصلاح الگو بر اساس عملکرد و تغییرات محیطی تدوین شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که استقرار این الگو در یک مطالعه موردی واقعی در یکی از شهرداری های بزرگ کشور، موفق به کاهش ۴۰ درصدی هزینه های تامین مالی، بهبود ۵۰ درصدی شاخص های نقدینگی، کاهش ۳۰ درصدی تخلفات مرتبط با تنخواه گردان، و افزایش ۳۰ درصدی توانایی در پرداخت به موقع به پیمانکاران شده است. خروجی نهایی این پژوهش، یک دفترچه راهنمای جامع برای واحد مالی و حسابداری شهرداری است که شامل فرم های استاندارد پیش بینی و تحلیل جریان نقدینگی، جدول کنترل تنخواه گردان به تفکیک مناطق و واحدها، دستورالعمل مدیریت نقدینگی در شرایط اضطرار، فرم استاندارد دریافت و تسویه تنخواه، فرم گزارش دوره ای به شورای شهر و مدیران ارشد، و چک لیست کنترل داخلی نقدینگی می باشد.

کلیدواژه ها:

جریان وجوه نقد ، تنخواه گردان ، نقدینگی ، هزینه های جاری ، شهرداری