بررسی نقش مدیریت شهری در تامین منافع ملی از طریق دیپلماسی شهری و همکاری های بین المللی

دیپلماسی شهری در دهه های اخیر به یکی از جلوه های مهم تحول در نظام روابط بین الملل و حکمرانی چندسطحی تبدیل شده است؛ به گونه ای که شهرها دیگر صرفا واحدهای اجرایی در درون مرزهای ملی محسوب نمی شوند، بلکه به عنوان بازیگرانی فعال در تعاملات فراملی، شبکه های شهری، همکاری های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و زیست محیطی ایفای نقش می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی مبانی نظری و ابعاد دیپلماسی شهری و تبیین جایگاه آن در مناسبات بین المللی شهرها انجام شده است. روش پژوهش مروری و کتابخانه ای بوده و با بررسی و تحلیل منابع علمی فارسی و لاتین مرتبط با دیپلماسی شهری، حکمرانی چندسطحی، روابط بین الملل شهری، خواهرخواندگی، شبکه های شهری و همکاری های بین المللی، مهم ترین مولفه ها و کارکردهای این حوزه شناسایی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که گسترش جهانی شدن، افزایش نقش بازیگران غیردولتی، پیچیده تر شدن مسائل شهری و ضرورت همکاری برای مواجهه با چالش هایی همچون تغییرات اقلیمی، توسعه پایدار، مهاجرت، بحران های شهری و تبادلات اقتصادی، زمینه افزایش نقش شهرها در عرصه بین المللی را فراهم کرده است. همچنین دیپلماسی شهری می تواند از طریق ایجاد شبکه های همکاری، انعقاد توافق های خواهرخواندگی، حضور در سازمان ها و شبکه های بین المللی، تبادل تجربیات، توسعه تعاملات فرهنگی و تقویت روابط اقتصادی، ظرفیت شهرها را برای اثرگذاری بر فرآیندهای بین المللی افزایش دهد. نتایج نشان می دهد موفقیت دیپلماسی شهری به میزان زیادی به ظرفیت نهادی مدیریت شهری، هماهنگی میان سطوح مختلف حکمرانی، برخورداری از منابع انسانی متخصص، شناخت محیط بین المللی و وجود سازوکارهای مناسب برای هماهنگی با سیاست خارجی کشور وابسته است. بر این اساس، تقویت دیپلماسی شهری می تواند ضمن ارتقای جایگاه شهرها در شبکه های جهانی، زمینه ساز توسعه همکاری های بین المللی، انتقال دانش و تجربه، افزایش ظرفیت های اقتصادی و فرهنگی و حرکت به سوی حکمرانی شهری موثرتر و چندسطحی باشد.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی شهری ، روابط بین الملل ، حکمرانی چندسطحی ، شهرهای جهانی ، همکاری بین المللی