مدل سازی پیش بینانه انطباق طرح های تفصیلی و مقررات ملی ساختمان با استفاده از هوش مصنوعی مولد؛ بازتعریف نقش کارشناس شهرسازی در نظارت و کنترل توسعه شهری

رشد شتابان شهرها، افزایش پیچیدگی ضوابط طرح های تفصیلی و گستردگی الزامات مقررات ملی ساختمان، فرایند نظارت و کنترل توسعه شهری را به یک حوزه چندلایه، پرهزینه و گاه مستعد خطای انسانی تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، هوش مصنوعی مولد و سامانه های تحلیلی نوین می توانند نقش مهمی در شناسایی تعارضات ضوابطی، پیش بینی مغایرت های احتمالی و ارتقای دقت تصمیم گیری کارشناسان شهرسازی ایفا کنند. بر پایه گزارش UN-Habitat در سال ۲۰۲۴ درباره هوش مصنوعی مسئولانه در شهرها، و همچنین پژوهش های داخلی مرتبط با هوش مصنوعی در برنامه ریزی شهری، این مقاله با رویکردی تحلیلی-تبیینی به بررسی امکان مدل سازی پیش بینانه انطباق میان طرح های تفصیلی، مقررات ملی ساختمان و وضعیت کالبدی موجود می پردازد. در این چارچوب، نقش کارشناس شهرسازی از یک ناظر صرف به یک تحلیل گر تصمیم یار ارتقا می یابد؛ یعنی فردی که در کنار دانش فنی و حقوقی، از ابزارهای هوشمند برای کاهش خطا، افزایش سرعت بررسی پرون مطالعه نشان می دهد که تلفیق داده های مکانی، اطلاعات پرو. نتایج این مطالعه نشان می دهد که تلفیق داده های مکانی، اطلاعات پروانه، لایه های GIS، ضوابط طرح تفصیلی و محتوای مقررات ملی ساختمان می تواند بستر تولید هشدارهای اولیه و گزارش های تطبیقی هوشمند را فراهم کند. با این حال، این فناوری جایگزین قضاوت کارشناسی نمی شود، بلکه آن را تقویت و مستندتر می سازد. از این رو، بازتعریف نقش کارشناس شهرسازی در عصر هوش مصنوعی، مستلزم تدوین چارچوب های حقوقی، فنی و اخلاقی روشن در سطح مدیریت شهری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، طرح تفصیلی ، مقررات ملی ساختمان ، کارشناس شهرسازی ، نظارت شهری ، GIS ، انطباق ضوابط