ارزیابی سلامت روان و کاهش استرس شغلی هنرجویان در حین کار با ماشین آلات سنگین و محیط های کارگاهی پرخطر: نقش فناوری های واقعیت مجازی (VR)

محیط های کارگاهی فنی و حرفه ای به دلیل مجاورت با ماشین آلات سنگین و شرایط عملیاتی پرخطر، همواره بستری تنش زا برای هنرجویان محسوب می شوند. اضطراب ناشی از کار با تجهیزات پیچیده، نه تنها یادگیری مهارتی را مختل می کند، بلکه ریسک بروز حوادث شغلی را به شدت افزایش می دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش های مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) در کاهش استرس شغلی و بهبود شاخص های سلامت روان هنرجویان انجام شده است. این مطالعه از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل است. جامعه آماری شامل ۱۲۰ نفر از هنرجویان رشته های مکانیک و ماشین افزار بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (آموزش VR) و گواه (آموزش سنتی) قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه استرس شغلی HSE و مقیاس اضطراب کاتل بود. یافته ها نشان داد که آموزش واقعیت مجازی تاثیر معناداری (۰.۰۱p< ) بر کاهش اضطراب عملکردی و افزایش اعتمادبه نفس در تعامل با ماشین آلات سنگین دارد. تحلیل ها حاکی از آن است که شبیه سازی محیط های پرخطر در فضای امن مجازی، ضمن کاهش بار شناختی، فرصت یادگیری خطا-محور بدون پیامدهای فیزیکی را فراهم می آورد. این پژوهش بر ضرورت ادغام فناوری های نوین دیجیتال در برنامه های درسی جهت ارتقای ایمنی و سلامت روان هنرجویان تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، استرس شغلی ، واقعیت مجازی (VR) ، آموزش فنی و حرفه ای ، ماشین آلات سنگین ، ایمنی کارگاهی.