ارزیابی نقش پارک ملی بمو در توسعه گردشگری روستایی مناطق پیرامونی (مطالعه موردی: روستای دودج)

پارک های ملی علاوه بر نقش اساسی در حفاظت از تنوع زیستی و منابع طبیعی، می توانند زمینه ساز توسعه گردشگری و تقویت اقتصاد جوامع پیرامونی باشند. با این حال، برخورداری از این ظرفیت به سازوکارهای مناسب برای پیوند میان پارک و سکونتگاه های مجاور وابسته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی سازوکارهای تاثیرگذاری پارک ملی بمو بر گردشگری روستای دودج در شهرستان زرقان انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد کیفی است و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۳۰ نفر از مسئولان و کارشناسان، ساکنان و کشاورزان دودج و طبیعت گردان، و مشاهدات میدانی گردآوری شد. عوامل داخلی و خارجی موثر بر گردشگری پارک با استفاده از تحلیل SWOT و ماتریس های IFE و EFE ارزیابی شدند. نتایج نشان داد نمره نهایی IFE برابر ۳۹/۲ و EFE برابر ۱۵/۳ است و پارک در موقعیت راهبردی WO قرار دارد. یافته های میدانی نشان داد که با وجود قرارگیری دودج در مسیر اصلی تردد گردشگران و برخورداری از ظرفیت هایی مانند محصولات محلی، نیروی انسانی و قنات های تاریخی، روستا در وضعیت کنونی عمدتا یک نقطه عبوری است. فقدان تابلوهای راهنما، فضای توقف، بازارچه محلی، اقامتگاه بوم گردی و راهنمای محلی از مهم ترین موانع تبدیل جریان گردشگران پارک به منافع اقتصادی برای روستا شناسایی شد. بر این اساس، توسعه مرحله ای زیرساخت های گردشگری و ایجاد هماهنگی میان مدیریت پارک، نهادهای محلی و جامعه روستایی می تواند زمینه تبدیل دودج به مقصد فرعی گردشگری وابسته به پارک را فراهم کند. نتایج بر ضرورت پیوند هم زمان حفاظت از منابع طبیعی، مشارکت جامعه محلی و توسعه اقتصادی در برنامه ریزی گردشگری پیرامون پارک های ملی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

پارک ملی ، تحلیل SWOT ، توسعه گردشگری ، جوامع محلی