حکمرانی الگوریتمی در بخش عمومی؛ فرصت ها و چالش های تصمیم گیری دولت در عصر هوش مصنوعی

گسترش هوش مصنوعی و سامانه های الگوریتمی، شیوه تصمیم گیری و ارائه خدمات در بخش عمومی را با تحولات بنیادین مواجه ساخته است. حکمرانی الگوریتمی به استفاده نظام مند از الگوریتم ها، داده ها و فناوری های هوشمند برای پشتیبانی از سیاست گذاری، مدیریت منابع، ارائه خدمات عمومی و اتخاذ تصمیم های اداری اشاره دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی فرصت ها و چالش های حکمرانی الگوریتمی در بخش عمومی و تبیین الزامات استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در فرایندهای تصمیم گیری دولت است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی و مرور منابع و اسناد مرتبط انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که بهره گیری از الگوریتم ها می تواند از طریق تحلیل حجم گسترده داده ها، شناسایی الگوهای پیچیده، افزایش سرعت پردازش اطلاعات، بهبود تخصیص منابع، ارتقای پیش بینی و تقویت کیفیت برخی فرایندهای تصمیم گیری، ظرفیت های جدیدی برای مدیریت عمومی ایجاد کند. در مقابل، چالش هایی همچون سوگیری الگوریتمی، ضعف کیفیت داده، کاهش شفافیت تصمیم ها، دشواری توضیح پذیری، تهدیدهای مرتبط با حریم خصوصی و امنیت داده، ابهام در مسئولیت پذیری و احتمال کاهش اعتماد عمومی، ضرورت ایجاد چارچوب های نظارتی مناسب را افزایش می دهد. نتایج پژوهش نشان می دهد که تحقق حکمرانی الگوریتمی کارآمد مستلزم توسعه زیرساخت های داده ای، تقویت سواد الگوریتمی مدیران و کارکنان، ارزیابی مستمر سامانه های هوشمند، حفظ نظارت انسانی، ایجاد سازوکارهای اعتراض و پاسخگویی و توجه هم زمان به الزامات حقوقی، اخلاقی و اجتماعی است. بر این اساس، هوش مصنوعی زمانی می تواند به بهبود حکمرانی عمومی منجر شود که به عنوان ابزار توانمندساز تصمیم گیری و در چارچوب قانون، شفافیت، عدالت و مسئولیت پذیری به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

حکمرانی الگوریتمی ، هوش مصنوعی ، تصمیم گیری عمومی ، دولت هوشمند