نقش آموزش هنرهای بومی و سنتی در تقویت هویت فرهنگی دانش آموزان

هویت فرهنگی یکی از ابعاد بنیادین شکل گیری شخصیت فردی و اجتماعی دانش آموزان است و مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای انتقال و بازتولید فرهنگ می تواند نقشی تعیین کننده در پیوند نسل جدید با میراث تاریخی، ارزش ها، نمادها و تجربه های فرهنگی جامعه ایفا کند. در این میان، هنرهای بومی و سنتی به سبب برخورداری از زبان بصری، نمادین، روایی و تجربه محور، ظرفیتی فراتر از انتقال مهارت هنری دارند و می توانند دانش آموز را با شیوه های زیست، حافظه جمعی، روایت های محلی، صنایع دستی، نقش مایه ها، آیین ها و میراث ناملموس جامعه آشنا سازند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش هنرهای بومی و سنتی در تقویت هویت فرهنگی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش مروری تحلیلی است و مطالعات فارسی و خارجی در زمینه آموزش هنر، هنرهای بومی، میراث فرهنگی، هویت محلی و ملی، آموزش مبتنی بر جامعه و تربیت فرهنگی بررسی شده اند. تحلیل شواهد نشان می دهد آموزش هنرهای بومی هنگامی بیشترین اثر هویتی را دارد که از معرفی نظری و حفظ اطلاعات فراتر رود و دانش آموز در فرایند مشاهده، ساخت، روایت، گفت وگو با هنرمندان محلی، بازدید از محیط های فرهنگی و بازآفرینی خلاقانه میراث مشارکت کند. همچنین، برنامه درسی باید میان هویت محلی، ملی و سواد بین فرهنگی تعادل برقرار سازد و از تبدیل فرهنگ به مجموعه ای ثابت و موزه ای از نمادها پرهیز کند. برآیند مطالعات نشان می دهد آموزش هنرهای بومی می تواند حس تعلق، آگاهی تاریخی، احترام به تنوع فرهنگی، خودشناسی و مسئولیت نسبت به حفاظت از میراث را تقویت کند، مشروط بر آنکه با روش های فعال، مشارکت جامعه محلی و آزادی خلاقانه دانش آموز همراه باشد.