نقش مدیر مدرسه در توسعه سواد دیجیتال و فناوری آموزشی معلمان

تحول دیجیتال در آموزش، نقش و مسئولیت مدیران مدارس را از مدیریت صرف منابع و امور اجرایی به هدایت فرایندهای یادگیری فناورانه، توسعه شایستگی های دیجیتال معلمان و ایجاد فرهنگ سازمانی پشتیبان نوآوری گسترش داده است. برخورداری مدرسه از تجهیزات دیجیتال، اینترنت و نرم افزارهای آموزشی، بدون وجود معلمانی که توانایی انتخاب، ارزیابی و به کارگیری هدفمند فناوری را داشته باشند، الزاما به بهبود کیفیت یاددهی یادگیری منجر نمی شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیر مدرسه در توسعه سواد دیجیتال و فناوری آموزشی معلمان انجام شده است. روش پژوهش مروری تحلیلی است و مطالعات فارسی و خارجی عمدتا مربوط به سال های اخیر در حوزه شایستگی دیجیتال معلمان، رهبری دیجیتال، فناوری آموزشی، توسعه حرفه ای، فرهنگ دیجیتال مدرسه و تحول دیجیتال مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد مدیر مدرسه از طریق ایجاد چشم انداز دیجیتال، الگوسازی در استفاده مسئولانه از فناوری، شناسایی نیازهای مهارتی معلمان، طراحی توسعه حرفه ای مستمر، حمایت از یادگیری همکارانه، تامین و مدیریت زیرساخت، ایجاد فرصت آزمایش و نوآوری، استفاده از داده، تقویت امنیت و اخلاق دیجیتال و کاهش مقاومت در برابر فناوری می تواند نقش تعیین کننده ای در توسعه شایستگی دیجیتال معلمان ایفا کند. همچنین شواهد نشان می دهد برنامه های توسعه دیجیتال زمانی اثربخش ترند که از آموزش های مقطعی و ابزارمحور فاصله گرفته و با مسائل واقعی کلاس، محتوای درسی، خودکارآمدی معلم و فرهنگ سازمانی مدرسه پیوند یابند. در مقابل، ضعف زیرساخت، نابرابری دسترسی، نبود زمان، فرسودگی دیجیتال، آموزش های غیرکاربردی و رهبری کنترل محور از موانع اصلی هستند. نتیجه پژوهش نشان می دهد مدیر مدرسه باید به عنوان «رهبر یادگیری دیجیتال» عمل کند و فناوری را نه هدف، بلکه ابزاری برای بهبود یادگیری، عدالت آموزشی و توسعه حرفه ای پایدار معلمان در نظر گیرد.