کاربرد بازی های فکری و گروهی در توسعه مهارت های اجتماعی و شناختی کودکان دوره ابتدایی

بازی در دوره کودکی یکی از بنیادی ترین بسترهای رشد شناختی، اجتماعی، هیجانی و رفتاری است و می تواند در صورت طراحی هدفمند به ابزاری موثر برای آموزش و پرورش دانش آموزان دوره ابتدایی تبدیل شود. بازی های فکری و گروهی از جمله فعالیت هایی هستند که افزون بر ایجاد نشاط و مشارکت، زمینه تمرین مهارت هایی مانند توجه، حافظه کاری، حل مسئله، تصمیم گیری، انعطاف پذیری شناختی، بازداری پاسخ، همکاری، رعایت نوبت، تعامل اجتماعی، همدلی و مدیریت تعارض را فراهم می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد بازی های فکری و گروهی در توسعه مهارت های اجتماعی و شناختی کودکان دوره ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش مروری و کتابخانه ای بوده و منابع داخلی و خارجی مرتبط با یادگیری بازی محور، بازی های آموزشی، بازی های فکری، کارکردهای اجرایی، مهارت های اجتماعی، دانش آموزان دارای نیازهای ویژه و یادگیری مبتنی بر بازی مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد بازی های فکری می توانند از طریق درگیر کردن فرایندهای توجه، حافظه، برنامه ریزی، استدلال و حل مسئله به تقویت توانایی های شناختی کمک کنند و بازی های گروهی نیز با ایجاد موقعیت های واقعی برای مذاکره، رعایت قواعد، پذیرش شکست، همکاری و تعامل، زمینه رشد مهارت های اجتماعی را فراهم می سازند. همچنین ترکیب بازی های فکری و گروهی می تواند اثربخشی بیشتری داشته باشد؛ زیرا کودک در چنین محیطی به طور همزمان با چالش شناختی و تعامل اجتماعی مواجه می شود. با این حال، اثربخشی بازی ها به تناسب با سن، سطح دشواری، کیفیت طراحی، نقش هدایتگر معلم، فرصت بازخورد و استمرار فعالیت وابسته است. در مجموع، می توان بازی های فکری و گروهی را یکی از ابزارهای کاربردی و قابل انعطاف برای ارتقای رشد همه جانبه دانش آموزان دوره ابتدایی دانست.