قصه گویی به مثابه راهبردی برای پرورش خلاقیت، رشد شناختی و تربیت اخلاقی دانش آموزان دوره ابتدایی

دوره ابتدایی یکی از حساس ترین مراحل رشد شناختی، زبانی، اجتماعی و اخلاقی کودکان است و کیفیت تجربه های آموزشی در این دوره می تواند بر نگرش آنان به یادگیری و شکل گیری بسیاری از شایستگی های فردی و اجتماعی اثرگذار باشد. در این میان، قصه گویی یکی از قدیمی ترین و در عین حال انعطاف پذیرترین راهبردهای آموزشی است که می تواند فراتر از سرگرمی، به عنوان ابزاری برای یادگیری مفاهیم، رشد زبان، تقویت خلاقیت، افزایش توانایی مفهوم سازی و انتقال ارزش های اخلاقی به کار رود. هدف مقاله حاضر، بررسی نقش قصه گویی در فرایند تعلیم و تربیت دانش آموزان دوره ابتدایی و تحلیل ظرفیت های آن در پرورش خلاقیت، رشد شناختی، گسترش مهارت های زبانی، تقویت ارزش های اخلاقی و حمایت از ابعاد هیجانی اجتماعی کودکان است. پژوهش حاضر با رویکرد مروری تحلیلی و بر پایه منابع فارسی و خارجی مرتبط با قصه گویی، خلاقیت، آموزش اخلاقی، رشد زبان و داستان گویی دیجیتال تدوین شده است. بررسی مطالعات نشان می دهد که قصه گویی در صورتی که با مشارکت فعال دانش آموز، پرسش گری، بازآفرینی داستان، ایفای نقش، تصویرسازی و فعالیت های خلاقانه همراه شود، می تواند به گسترش تفکر واگرا، مفهوم سازی، قدرت تخیل و مشارکت در یادگیری کمک کند. همچنین داستان ها با ارائه موقعیت های اخلاقی و اجتماعی، فرصتی برای تجربه غیرمستقیم تعارض ها، تصمیم گیری ها و پیامدهای رفتار فراهم می کنند و می توانند زمینه شکل گیری ارزش هایی مانند همدلی، مسئولیت پذیری، صداقت و احترام را تقویت کنند. در کنار قصه گویی سنتی، داستان گویی دیجیتال نیز امکان ترکیب متن، تصویر، صدا و روایت را فراهم ساخته و ظرفیت های تازه ای برای آموزش خلاق ایجاد کرده است. نتیجه کلی پژوهش آن است که قصه گویی باید از جایگاه فعالیتی مناسبتی خارج شود و به صورت هدفمند در برنامه درسی، فعالیت های کلاسی و روش های تدریس دوره ابتدایی جای گیرد.