تعیین رابطه از خود بیگانگی و تعهد سازمانی با اثر بخشی در بین کارکنان دانشگاه پیام نور شیراز

در پژوهشی با هدف بررسی رابطه ازخودبیگانگی و تعهد سازمانی با اثربخشی کارکنان دانشگاه پیام نور شیراز، جامعه آماری شامل ۸۰۰ نفر از کارکنان این دانشگاه بود. با استفاده از جدول مورگان و کرجسی، تعداد ۴۶۰ نفر به عنوان حجم نمونه تعیین و افراد نمونه با بهره گیری از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از سه ابزار سنجش شامل پرسشنامه اثربخشی با ضریب اعتبار ۰/۹۱، پرسشنامه ازخودبیگانگی با ضریب اعتبار ۰/۸۹ و پرسشنامه تعهد سازمانی با ضریب اعتبار ۰/۹۳ استفاده شد. داده های گردآوری شده نیز با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره گام به گام مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.یافته های پژوهش نشان داد که میان اثربخشی کارکنان و ازخودبیگانگی رابطه ای معنادار وجود دارد و با توجه به ضریب همبستگی منفی ۰/۲۲، جهت این ارتباط معکوس است؛ به این معنا که افزایش ازخودبیگانگی با کاهش اثربخشی کارکنان همراه بوده است. در مقابل، بین تعهد سازمانی و اثربخشی کارکنان نیز رابطه ای معنادار مشاهده شد که ضریب همبستگی ۰/۲۴ برای آن به دست آمد و بیانگر ارتباط مستقیم میان دو متغیر بود.نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که ازخودبیگانگی و تعهد سازمانی در مجموع توانسته اند ۱۰ درصد از تغییرات مربوط به اثربخشی کارکنان را تبیین کنند. از این میزان، سهم تعهد سازمانی ۶ درصد و سهم ازخودبیگانگی ۴ درصد گزارش شد. بررسی جداگانه مولفه های تعهد سازمانی در سطح خطای ۰/۰۱ نشان داد که میان تعهد عاطفی و تعهد تکلیفی با اثربخشی رابطه معناداری وجود ندارد؛ در حالی که تعهد مستمر با ضریب همبستگی مثبت ۰/۲۴ رابطه ای مستقیم و معنادار با اثربخشی کارکنان داشت. همچنین، ورود این مولفه به مدل رگرسیونی نشان داد که با افزایش یک واحد در تعهد مستمر، در صورت ثابت بودن سایر شرایط، میزان اثربخشی کارکنان به اندازه ۰/۷۸ واحد افزایش می یابد.در بخش مربوط به مولفه های ازخودبیگانگی نیز مشخص شد که در سطح خطای ۰/۰۱، مولفه های بی قدرتی و بیزاری از خود ارتباط معناداری با اثربخشی کارکنان نداشتند. در مقابل، مولفه های بی هنجاری، بی معنایی و انزوای ارزشی با اثربخشی کارکنان رابطه معنادار و معکوس داشتند. ضرایب همبستگی برای بی هنجاری ۰/۲۸-، برای بی معنایی ۰/۲۱- و برای انزوای ارزشی ۰/۲۳- گزارش شد. همچنین، نتایج رگرسیون نشان داد که مولفه بی هنجاری در پیش بینی اثربخشی کارکنان نقش معناداری دارد؛ به طوری که با افزایش یک واحد در میزان بی هنجاری و ثابت فرض شدن سایر شرایط، اثربخشی کارکنان به میزان ۱/۳۰ واحد کاهش پیدا می کن