نقش راهبردهای آموزش زبان انگلیسی در توسعه تفکر انتقادی و یادگیری خودراهبر دانش آموزان متوسطه

تحولات سریع علمی، فناورانه و ارتباطی در جوامع معاصر سبب شده است که اهداف آموزش مدرسه ای از انتقال صرف دانش و اطلاعات فراتر رود و بر پرورش توانایی هایی مانند تحلیل، استدلال، ارزیابی اطلاعات، حل مسئله، تصمیم گیری و یادگیری مستقل تاکید شود. در این میان، درس زبان انگلیسی به دلیل ماهیت ارتباطی، تعاملی و چندمهارتی خود، ظرفیت قابل توجهی برای تقویت تفکر انتقادی و یادگیری خودراهبر در دانش آموزان دوره متوسطه دارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش راهبردهای آموزش زبان انگلیسی در توسعه تفکر انتقادی و یادگیری خودراهبر دانش آموزان متوسطه تدوین شده است. روش پژوهش مروری و توصیفی تحلیلی است و منابع داخلی و خارجی مرتبط با آموزش زبان انگلیسی، تفکر انتقادی، خودراهبری در یادگیری، حل مسئله، یادگیری پروژه محور، خواندن، نوشتن، گفت وگو و استفاده از ابزارهای هوشمند مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد راهبردهایی مانند مباحثه، پرسشگری هدایت شده، خواندن تحلیلی، نوشتن استدلالی، حل مسئله، یادگیری پروژه محور، فعالیت های گروهی، خودارزیابی و استفاده سنجیده از ابزارهای هوشمند می توانند دانش آموز را از دریافت کننده منفعل محتوا به یادگیرنده ای فعال، پرسشگر و مسئول تبدیل کنند. این راهبردها از طریق ایجاد فرصت برای مقایسه دیدگاه ها، ارزیابی شواهد، تصمیم گیری درباره منابع، بازاندیشی در فرایند یادگیری و برنامه ریزی فردی، زمینه تقویت هم زمان تفکر انتقادی و خودراهبری را فراهم می سازند. با این حال، تحقق این ظرفیت با موانعی مانند آزمون محوری، تمرکز بیش از حد بر قواعد زبانی، محدودیت زمانی، تفاوت سطح زبان آموزان، آمادگی ناکافی برخی معلمان و استفاده غیرانتقادی از ابزارهای هوشمند مواجه است. بر این اساس، پیشنهاد می شود آموزش زبان انگلیسی در دوره متوسطه از الگوی حافظه محور فاصله گرفته و به سمت فعالیت های مسئله محور، تحلیلی، تعاملی و خودتنظیم حرکت کند تا درس زبان به بستری برای رشد مهارت های زبانی، شناختی و یادگیری مستقل دانش آموزان تبدیل شود.