کارکرد هوش هیجانی در بهبود روابط بین فردی و کاهش آسیب های رفتاری فراگیران دوره ابتدایی

دوره ابتدایی یکی از حساس ترین مراحل رشد شخصیت، شکل گیری الگوهای رفتاری و توسعه توانایی های اجتماعی و عاطفی کودکان به شمار می آید. در این دوره، کیفیت تعامل با همسالان، معلمان و اعضای خانواده می تواند تاثیری ماندگار بر سازگاری اجتماعی، عملکرد تحصیلی و سلامت روانی فراگیران داشته باشد. در این میان، هوش هیجانی به عنوان مجموعه ای از توانایی های مرتبط با شناخت و درک هیجان ها، تنظیم واکنش های عاطفی، همدلی، خودکنترلی و مدیریت روابط بین فردی می تواند نقش مهمی در کاهش مشکلات رفتاری و بهبود کیفیت ارتباطات دانش آموزان ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکرد هوش هیجانی در ارتقای روابط بین فردی و کاهش آسیب های رفتاری فراگیران دوره ابتدایی تدوین شده است. روش پژوهش مروری و توصیفی تحلیلی است و در آن یافته های مطالعات مرتبط با آموزش هوش هیجانی، مهارت های اجتماعی، رفتارهای پرخطر، قلدری سایبری، وابستگی به فضای مجازی، حل تعارض، خودتنظیمی و سازگاری روان شناختی مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد تقویت خودآگاهی هیجانی، همدلی، مهار تکانشگری، توانایی بیان مناسب احساسات و مهارت حل تعارض می تواند به کاهش پرخاشگری، رفتارهای ناسازگارانه، تعارض با همسالان و واکنش های هیجانی نامتناسب کمک کند. افزون بر این، فراگیرانی که از توانمندی هیجانی بیشتری برخوردارند، معمولا در ایجاد روابط دوستانه، همکاری گروهی، دریافت و ارائه بازخورد و سازگاری با قواعد مدرسه عملکرد مطلوب تری دارند. با این حال، اثربخشی آموزش هوش هیجانی به استمرار برنامه، تناسب محتوای آموزشی با ویژگی های رشدی کودکان، مشارکت خانواده و آمادگی حرفه ای معلمان وابسته است. بر این اساس، پیشنهاد می شود پرورش شایستگی های هیجانی به صورت منسجم در برنامه های آموزشی و پرورشی دوره ابتدایی مورد توجه قرار گیرد.