شایستگی های فناورانه مدیران و نقش آن در اثربخشی نظام مدیریت مدرسه

تحول دیجیتال، گسترش سامانه های اطلاعاتی و ورود ابزارهای هوشمند به مدرسه، ماهیت وظایف مدیران آموزشی را از اداره سنتی منابع به رهبری داده محور و فناورانه تغییر داده است. مقاله حاضر با هدف بررسی شایستگی های فناورانه مدیران و تبیین نقش آن در اثربخشی نظام مدیریت مدرسه تدوین شده است. پژوهش با رویکرد مروری تحلیلی انجام شد و منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با مدیریت مدرسه محور، رهبری آموزشی، فناوری اطلاعات، شایستگی فناورانه، توانمندسازی معلمان و اثربخشی مدیریت مدرسه مورد بررسی و تلفیق مفهومی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد شایستگی فناورانه مدیران مفهومی چندبعدی است که سواد دیجیتال، توانایی انتخاب و ارزیابی فناوری، مدیریت داده و اطلاعات، رهبری یادگیری دیجیتال، ارتباطات و همکاری برخط، امنیت و اخلاق دیجیتال، مدیریت تغییر و توانمندسازی حرفه ای کارکنان را دربرمی گیرد. این شایستگی ها زمانی به اثربخشی مدیریت مدرسه منجر می شوند که فناوری در خدمت اهداف آموزشی، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد، شفافیت اداری، مشارکت ذی نفعان، بهبود فرایند یاددهی یادگیری و توسعه حرفه ای معلمان قرار گیرد. همچنین مرور مطالعات نشان داد برخورداری صرف از زیرساخت و تجهیزات، بدون رهبری فناورانه مدیر، تضمین کننده بهبود عملکرد مدرسه نیست و ضعف در سواد داده، مقاومت سازمانی، نابرابری دسترسی، کمبود پشتیبانی فنی و ابهام های اخلاقی می تواند اثر فناوری را محدود سازد. بر این اساس، توسعه شایستگی فناورانه مدیران باید به عنوان بخشی از سیاست انتخاب، آموزش، ارزیابی و توسعه حرفه ای مدیران مدارس تلقی شود. نتیجه آن است که مدیر فناورانه، با پیوند دادن فناوری، رهبری آموزشی و مشارکت سازمانی، ظرفیت مدرسه را برای تصمیم گیری، پاسخ گویی، نوآوری و دستیابی به اهداف آموزشی افزایش می دهد.