تبیین سازوکارهای اقتصادی، رفتاری و نهادی پرداختهای دیجیتال در اکوسیستم تجارت الکترونیک مروری تحلیلی و ارائه چارچوب مفهومی

پرداختهای دیجیتال در سالهای اخیر به یکی از ارکان کلیدی اکوسیستم تجارت الکترونیک تبدیل شده اند. نقش آنها از یک ابزار ساده انتقال وجه فراتر رفته است. این ابزارها نه تنها بر تسهیل تراکنش ها و ارتقای تجربه کاربری اثر می گذارند بلکه پیامدهای مهمی برای رفاه، خانوار، عملکرد بنگاه، کارایی موسسات مالی و سازوکارهای تنظیم گری نیز به همراه دارند. با این حال بسیاری از پژوهش های موجود هر یک تنها بر یکی از ابعاد اقتصادی، رفتاری یا نهادی پرداخت های دیجیتال تمرکز کرده اند و در نتیجه تصویری منسجم از نحوه اثرگذاری این پدیده در بستر تجارت الکترونیک کمتر ارائه شده است. هدف این پژوهش تبیین یکپارچه سازوکارهای اقتصادی، رفتاری و نهادی پرداخت های دیجیتال و ارائه چارچوبی مفهومی برای تحلیل آنها در اکوسیستم تجارت الکترونیک است. روش پژوهش از نوع مروری - تحلیلی بوده و با اتکا به سه جریان اصلی ادبیات شامل اقتصاد پرداخت های دیجیتال، مطالعات پذیرش پرداخت موبایلی و تحلیل طراحی نظام های نوین پول دیجیتال انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که کارآمدی پرداخت های دیجیتال به تعامل سه سطح اصلی وابسته است: زیرساخت و طراحی نهادی، ادراک و رفتار کاربران و پیامدهای اقتصادی برای ذی نفعان. بر این اساس، مقاله حاضر با تلفیق این ابعاد چارچوبی مفهومی ارائه می دهد که می تواند مبنایی برای تحلیل علمی، سیاست گذاری و توسعه کاربردی سامانه های پرداخت در تجارت الکترونیک باشد.

کلیدواژه ها:

پرداخت دیجیتال ، تجارت الکترونیک ، پرداخت موبایلی ، پذیرش فناوری ، اقتصاد دیجیتال ، ارز دیجیتال بانک مرکزی ، چارچوب مفهومی