تاثیر ادغام ابزارهای دیجیتال در ارتباط درمانی بر همدلی کیفیت مراقبت و چالشهای اخلاقی یک مرور روایی

مقدمه: گسترش سریع ابزارهای دیجیتال در زمینه سلامت از جمله پزشکی از راه دور، پرونده الکترونیک سلامت، سامانه های پیام رسان درمانی و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، شیوه ارائه خدمات سلامت و تعامل میان درمانگر و بیمار را متحول کرده است. این فناوری ها با افزایش ظرفیت دسترسی به خدمات درمانی، حمایت از جبران کمبود نیروی انسانی و بهبود کارایی نظام سلامت می توانند بر کیفیت مراقبت، همدلی، اعتماد متقابل و تصمیم گیری مشترک تاثیر بگذارند. روش کار: این پژوهش به صورت مرور روایی انجام شد. جستجوی منابع در پایگاه های Web of Science، Scopus، PubMed، Google Scholar با استفاده از کلیدواژه های Artificial، Digital، Empathy، Therapeutic Relationship، Digital Health، Quality of Care، telemedicine، Intelligence و Ethical Challenges صورت گرفت. تعداد ۳۹۰ مقاله منتشر شده به زبان انگلیسی و فارسی از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ که به بررسی تاثیر فناوری های دیجیتال در ارتباط درمانی بر همدلی، کیفیت مراقبت و چالش های اخلاقی پرداخته بودند، بازیابی شده. پس از حذف موارد تکراری و غربالگری، عنوان، چکیده و متن کامل تعداد ۸۱ مقاله بر اساس میزان ارتباط با موضوع مورد تحلیل روایی قرار گرفتند. یافته ها: مرور مطالعات نشان داد که ادغام ابزارهای دیجیتال از جمله چت بات ها، پیام رسان دیجیتال، پزشکی از راه دور و اپلیکیشن های سلامت موجب بهبود دسترسی به خدمات سلامت، افزایش مشارکت بیماران، تسهیل ارتباطات و ارتقای کیفیت مراقبت شده اند. همچنین مفاهیمی مانند همدلی دیجیتال به عنوان مولفه های موثر در تقویت اعتماد، تعامل و رضایت بیماران مطرح شده اند. با این حال، کاهش تعاملات چهره به چهره، تفاوت در سطح سواد دیجیتال بیماران، شکاف و نابرابری در دسترسی به ابزارهای دیجیتال، خطر نقض محرمانگی اطلاعات، محدودیت در شخصی سازی خدمات، سوگیری الگوریتم های هوش مصنوعی، نبود چارچوب های اخلاقی و ضرورت نظارت انسانی مستمر از مهمترین چالش های شناسایی شده بودند. نتیجه گیری: ادغام هدفمند فناوری های دیجیتال می تواند ضمن ارتقای کیفیت مراقبت و افزایش دسترسی به خدمات سلامت به تقویت ارتباط درمانی نیز کمک کند مشروط بر آنکه اصول، همدلی، ارتباط بیمار محور و ملاحظات اخلاقی در طراحی و به کارگیری این فناوری ها رعایت شوند. تدوین دستورالعمل های اخلاقی، ارتقای سواد دیجیتال درمانگران و بیماران و توسعه فناوری های هوشمند انسان محور از الزامات بهره برداری موثر و ایمن از فناوری های سلامت دیجیتال در آینده است.

کلیدواژه ها:

سلامت دیجیتال ، پزشکی از راه دور ، رابطه درمانی ، همدلی دیجیتال ، کیفیت مراقبت ، چالش های اخلاقی