وضعیت آموزش اخلاق در پژوهش در برنامه دکتری پرستاری ایران با دانشگاههای معتبر جهان مطالعه تطبیقی مقایسه ای

مقدمه اخلاق در پژوهش به عنوان یکی از ارکان بنیادین آموزش های دکتری پرستاری نقشی حیاتی در تربیت پژوهشگرانی مسئول و متعهد ایفا می کند مطالعه تطبیقی حاضر با هدف مقایسه وضعیت آموزش اخلاق پژوهش در برنامه دکتری پرستاری ایران با دانشگاه های معتبر جهان انجام شده است. روش کار: این مطالعه توصیفی تطبیقی و با استفاده از الگوی بردی شامل چهار مرحله توصیف، تفسیر همجواری و مقایسه انجام شد. داده ها از طریق تحلیل اسناد و مدارک معتبر شامل برنامه های درسی رسمی وب سایت های دانشگاه ها و مقالات علمی مرتبط جمع آوری گردید. یافته ها در برنامه دکتری پرستاری ایران که در سال ۱۳۷۴ تدوین شده است به اخلاق پژوهش به صورت تلویحی و غیرسیستماتیک پرداخته و درس مشخصی با عنوان "اخلاق پژوهش" یا "رفتار مسئولانه در پژوهش" در کوریکولوم آن دیده نمی شود ولی در دانشگاه های معتبر جهان آموزش اخلاق در پژوهش به صورت نظام مند و اجباری در برنامه درسی گنجانده شده است. دانشگاه دوک دارای الزامات مشخصی در زمینه آموزش رفتار مسئولانه در پژوهش است و از دانشجویان می خواهد که یکپارچگی علمی و اخلاق را در تمام مراحل فرآیند پژوهش رعایت کنند. دانشگاه کلمبیا درس اخلاق برای متخصصان سلامت را به عنوان بخشی از برنامه دکتری ارائه می دهد. دانشگاه پنسیلوانیا آمریکا اخلاق در پژوهش را به عنوان یکی از شایستگی های محوری دانشمندان پرستاری شامل اخلاق پژوهش، جمع آوری و مدیریت داده ها و انتشار دانش تعریف کرده است. نتیجه گیری شکاف عمده میان نظام آموزشی ایران و دانشگاه های معتبر جهان در نحوه رویارویی با آموزش اخلاق در پژوهش است. در نظام های پیشرو، اخلاق در پژوهش به عنوان یک شایستگی اساسی با دوره های اجباری در دانشگاه میدانند در مقابل نظام آموزشی ایران فاقد دوره های اجباری و ساختاریافته در این حوزه است و مفاهیم اخلاق در پژوهش عمدتا در قالب ارزش های کلی و فلسفی در برنامه درسی گنجانده شده و آموزش آن به صورت ضمنی و غیرسیستماتیک ارائه می شود لذا بازنگری اساسی در برنامه درسی دکتری پرستاری ایران با گنجاندن درس اجباری اخلاق پژوهش مبتنی بر استانداردهای بین المللی می تواند به ارتقاء یکپارچگی علمی و شایستگی اخلاقی پژوهشگران پرستاری کمک نماید.

کلیدواژه ها:

اخلاق پژوهش ، دکتری پرستاری ، مطالعه تطبیقی