مدلیابی معادلات ساختاری نقش هوش هیجانی و تیپ های شخصیتی در میانجیگری رابطه چالش های قانونی AI، استرس شغلی و عملکرد در تله جراحی

مقدمه: تله جراحی مبتنی بر هوش مصنوعی با وجود مزایای فراوان چالش های قانونی متعددی مانند مسئولیت خطاهای الگوریتمی، مسائل حریم خصوصی و رضایت آگاهانه ایجاد کرده است. این چالش ها استرس شغلی متخصصان را افزایش داده و عملکرد آنان را تحت تاثیر قرار می دهد. هوش هیجانی و تیپ های شخصیتی به عنوان عوامل فردی می توانند در تبیین چگونگی مواجهه متخصصان با این چالش ها و تبدیل آنها به عملکرد موثر نقش میانجی داشته باشند. روش کار: این پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل ۱۸۰ جراح، پرستار و متخصص تله جراحی شاغل در مراکز پیشرفته بیمارستان های آموزشی اهواز و اصفهان سال ۱۴۰۴ بود. تعداد ۱۴۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبق های انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه چالش های قانونی AI، مقیاس استرس شغلی (Job Stress Scale)، چک لیست عملکرد تله جراحی، پرسشنامه هوش هیجانی شات (Schutte) و پرسشنامه تیپ های شخصیتی (MBTI) بودند. یافته ها: مدل نهایی برازش بسیار خوبی داشت (RMSEA=۰.۰۴۹، CFI=۰.۹۷، GFI=۰.۹۴، χ²/df=۱.۹۷). چالش های قانونی AI بر استرس شغلی تاثیر مستقیم و بر عملکرد تاثیر غیرمستقیم داشت. هوش هیجانی و تیپ های شخصیتی به ویژه extraversion و conscientiousness نقش میانجی جزئی معنادار ایفا کردند (p>۰.۱). متغیرهای مدل در مجموع ۶۷ درصد واریانس عملکرد را تبیین کردند. تیپ های (intuitive-thinking) نسبت به (sensing-feeling) تاب آوری بالاتری در برابر چالش های قانونی نشان دادند. نتیجه گیری: هوش هیجانی و تیپ های شخصیتی عوامل میانجی مهمی در رابطه چالش های قانونی هوش مصنوعی، استرس شغلی و عملکرد متخصصان تله جراحی هستند. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی شخصی سازی شده بر اساس تیپ شخصیتی و آموزش هوش هیجانی در توسعه نیروی انسانی تله جراحی اجرا شود.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، تیپ های شخصیتی ، چالش های قانونی ، AI ، استرس شغلی ، عملکرد تله جراحی