تمرین دفاعی در تصمیم گیری بالینی: مروری سیستماتیک

مقدمه: طبابت دفاعی در تصمیم گیری بالینی به مجموعه ای از رفتارها اشاره دارد که با هدف کاهش خطر شکایت یا مسئولیت قانونی انجام می شوند. این رفتارها ممکن است منجر به درخواست آزمایش های اضافی، ارجاع های غیر ضروری، انتخاب مداخلات تهاجمی تر یا اجتناب از بیماران پرخطر شوند. این مرور نظام مند با هدف بررسی عوامل تعیین کننده الگوهای رفتاری و پیامدهای طبابت دفاعی در تصمیم گیری بالینی انجام شد. روش کار: این مطالعه به صورت مرور نظام مند و بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام شد. جست وجوی منابع سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های Embase، Web of Science، Scopus، PubMed و پایگاه های ایرانی Magiran، SID و Civilica انجام گرفت. پس از حذف مطالعات تکراری، عنوان و چکیده و سپس متن کامل مقالات توسط دو پژوهشگر بررسی شد و کیفیت مطالعات ارزیابی گردید. در نهایت مطالعات با کیفیت متوسط تا بالا وارد تحلیل شدند. یافته ها: عوامل اصلی موثر بر طبابت دفاعی شامل ترس از شکایت و پیگرد قانونی، عدم قطعیت بالینی، ناکافی بودن دستورالعمل های بالینی، فشارهای سازمانی و زمانی و تجربه قبلی شکایت یا رویدادهای نامطلوب بودند. شایع ترین رفتارها شامل افزایش درخواست آزمایش های تشخیصی و تصویر برداری، افزایش ارجاع، مستندسازی بیش از حد، انتخاب گزینه های قانونی ایمن تر و اجتناب از بیماران پرخطر بود. پیامدها نیز شامل افزایش هزینه ها، تشخیص و درمان بیش از حد، کاهش کارایی و افزایش فشار روانی و فرسودگی شغلی بودند. نتیجه گیری: طبابت دفاعی پدیده ای چندعاملی است که تحت تاثیر عوامل قانونی و سازمانی قرار دارد و می تواند کیفیت و کارایی مراقبت را کاهش دهد. کاهش آن نیازمند تقویت دستورالعمل های مبتنی بر شواهد، بهبود فرایند رسیدگی به شکایات، آموزش مدیریت عدم قطعیت و ارتباطات حرفه ای و حمایت سازمانی از تصمیم گیری بالینی ایمن است.

کلیدواژه ها:

طبابت دفاعی ، تصمیم گیری بالینی ، طبابت دفاعی ، مرور نظام مند ، ایمنی بیمار