فرسودگی دیجیتال در کارکنان اتاق عمل بار شناختی ناشی از فناوری و تاثیر آن بر ایمنی جراحی - یک مرور روایی

زمینه و هدف گسترش فناوری های دیجیتال در اتاق های عمل مدرن از جمله سیستم های پرونده الکترونیک سلامت (EHR)، مانیتورینگ پیشرفته، چک لیست های دیجیتالی و جراحی رباتیک در کنار مزایای انکارناپذیر خود، نوع تازه ای از فشار شناختی را برای کارکنان اتاق عمل ایجاد کرده است. این پدیده که به عنوان «فرسودگی دیجیتال» شناخته می شود متمایز از فرسودگی عاطفی است و تاکنون در پژوهش های بالینی و برنامه های مدیریتی کشور مورد توجه کافی قرار نگرفته است. این مطالعه با هدف تجمیع شواهد موجود درباره بار شناختی ناشی از فناوری، منابع اصلی آن و تاثیرات آن بر ایمنی جراحی انجام شده است. روش کار: این پژوهش از نوع مرور روایی است. جستجو در پایگاه های داده Google Scholar، Web of Science، Scopus، PubMed و SID در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ با کلیدواژه های Alarm Fatigue، Operating Room Cognitive Load، Digital Fatigue، Surgical Safety و EHR Usability انجام شد. مطالعات اصیل تجربی و کیفی، مرورهای نظام مند و مقالات نظری مرتبط با محیط جراحی وارد مطالعه شدند. یافته ها پنج منبع اصلی بار شناختی شناسایی شد: مستندسازی الکترونیکی و رابط های کاربری ضعیف EHR که ۴۵ درصد وقت پرستاران را مصرف می کنند؛ خستگی هشدار (Alarm Fatigue) با ۱۵۰ تا ۴۰۰ هشدار در هر شیفت که بیش از ۸۵ درصد آنها غیر عملی اند؛ پیچیدگی جراحی رباتیک؛ چندوظیفه گری شدید؛ و طراحی ناقص چک لیست های دیجیتالی. تاثیرات این بار مضاعف شامل کاهش آگاهی موقعیتی، افزایش خطاهای بالینی، تضعیف ارتباطات تیمی، بروز مراقبت های پرستاری نادیده گرفته شده و آسیب های روانی از قبیل اضطراب و کاهش رضایت شغلی است. نتیجه گیری: فرسودگی دیجیتال یک تهدید واقعی برای ایمنی جراحی است. رویکردهای چندسطحی شامل طراحی انسان محور سیستم های دیجیتال، مدیریت هوشمند هشدارها، آموزش شبیه سازی شده و ارتقای فرهنگ سازمانی حامی رفاه کارکنان می توانند این بار را کاهش دهند. توجه به این پدیده در همایش های ملی مانند همایش حاضر گامی ضروری برای تحقق مراقبت انسان محور در عصر تحول دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

فرسودگی دیجیتال ، بار شناختی ، اتاق عمل ، ایمنی جراحی ، هشدار ، مستندسازی الکترونیک ، پرستار اتاق عمل ، جراحی رباتیک