مروری بر رویکردهای نظام مند پیشگیری از خطاهای بالینی در مراقبت سلامت

مقدمه خطاهای بالینی از چالش های بنیادین در نظام ارائه خدمات سلامت بوده است که نه تنها هزینه های اقتصادی کلانی را بر سیستم تحمیل می کنند بلکه پیامدهای زیان باری بر سلامت بیماران و تداوم استانداردهای مراقبتی دارند. خطاهای مذکور عمدتا برآمده از تعاملات پیچیده در نقص های زیرساختی و سازمانی هستند تا صرفا خطاهای فردی. هدف از مطالعه حاضر با هدف تحلیل ماهیت خطاهای بالینی و تدوین راهبردهای پیشگیرانه جهت ارتقای ایمنی بیمار انجام پذیرفت. روش کار مرور متون در پایگاه های داده SID، Pubmed، Science Direct، Google Scholar و Scopus به دو زبان فارسی و لاتین با کلیدواژه های خطاهای بالینی، ایمنی، بیمار، مراقبت سلامت بدون محدودیت زمانی توسط دو پژوهشگر به صورت مستقل انجام شد. پس از ارزیابی نهایی بر اساس چک لیست PRISMA از میان ۲۰ مقاله شناسایی شده ۱۱ مقاله که دارای معیارهای ورود و دسترسی به متن کامل بودند، برای ورود به مرحله مطالعه انتخاب شدند. یافته ها: نارسایی در ارتباطات بین حرفه ای، خستگی مفرط کادر درمان و عدم انطباق با پروتکل های ایمنی از عمده ترین عوامل مستعدکننده خطا هستند. در مقابل استقرار سیستم های گزارش دهی غیرتنبیهی، بهره گیری از چک لیست های استاندارد مانند جراحی ایمن و نهادینه سازی فرهنگ ایمنی به جای فرهنگ سرزنش همبستگی معناداری با کاهش بروز خطاهای منجر به آسیب داشته اند. نتیجه گیری مدیریت اثربخش خطاهای بالینی مستلزم گذار از رویکردهای سنتی متمرکز بر فرد به رویکردهای جامع سیستمی است. آموزش مستمر و استفاده از فناوری های پشتیبان تصمیم گیری به عنوان ارکان پیشگیرانه نقشی اساسی در ارتقای کیفیت و حفظ ایمنی خدمات سلامت ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

رویکرد نظام مند ، خطاهای بالینی ، ایمنی بیمار ، مراقبت سلامت