مقدمه اختلالات روانی یکی از مهمترین دلایل بار بیماری ها در جهان هستند. در این میان سیستم مراقبت های سلامت روان با چالش هایی مانند کمبود نیروی متخصص، هزینه های بالا و دسترسی نابرابر مواجه است.
هوش مصنوعی (AI) با قابلیت تحلیل حجم انبوهی از داده ها، نویدبخش تحول در غربالگری، تشخیص، پایش و درمان این اختلالات است. هدف این مطالعه با هدف شناسایی و دسته بندی کاربردهای نوین
هوش مصنوعی در حیطه های مختلف مراقبت از بیماران روان و تبیین نقش پرستاران انجام شد. روش کار این مطالعه به شیوه مرور روایتی انجام گرفت؛ جهت گردآوری مطالب، جستجو در پایگاه های داده های معتبر از جمله PubMed، ScienceDirect، Scopus و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه های "هوش مصنوعی"، "پرستاری سلامت روان"، "سلامت روان"، یادگیری ماشین، تشخیص اختلالات روان و معادل های انگلیسی آنها در محدوده زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ صورت پذیرفت. یافته ها در چهار حوزه اصلی دسته بندی شد. ۱. غربالگری و تشخیص زودهنگام: الگوریتم های
یادگیری ماشین قادرند با تحلیل داده های شبکه های اجتماعی، پرونده های الکترونیک سلامت (EHR) و الگوهای گفتاری، افسردگی، اضطراب و ریسک خودکشی را با دقت بالا شناسایی کنند. ۲. پایش و پیش بینی: سیستم های
هوش مصنوعی با استفاده از داده های حسگرهای گوشی های هوشمند و پوشیدنی ها (مانند الگوی خواب، فعالیت فیزیکی و آهنگ صدا) می توانند تغییرات خلقی بیماران را به صورت بلادرنگ پایش و حتی عود بیماری را پیش بینی کنند. ۳. درمان و مداخلات: چت بات های درمانی مانند Woebot و برنامه های مبتنی بر AI امکان ارائه مداخلات شناختی رفتاری را به صورت مقیاس پذیر و در دسترس فراهم کرده اند؛ همچنین واقعیت مجازی که توسط AI هدایت می شود در مواجهه درمانی برای اختلالات اضطرابی به کار می رود. ۴. پشتیبانی از تصمیم گیری بالینی:
هوش مصنوعی می تواند با تحلیل داده های بیمار به پرستاران و پزشکان در انتخاب موثرترین رژیم دارویی و پیش بینی پاسخ به درمان کمک کند. نقش پرستاری: پرستاران به عنوان خط مقدم مراقبت نقش کلیدی در یکپارچه سازی این فناوری ها در فرآیند مراقبت دارند. نتیجه گیری:
هوش مصنوعی پتانسیل فوق العاده ای برای دموکراتیزه کردن و ارتقای کیفیت مراقبت از بیماران روان دارد. ادغام موفق آن در گرو آموزش نیروی انسانی به ویژه پرستاران، رفع چالش های اخلاقی و حفظ رویکرد انسان محور در کنار فناوری محور است. پرستاران می توانند به عنوان پل ارتباطی بین فناوری و بیمار تضمین کننده به کارگیری ایمن و موثر این ابزارها در مسیر ارتقای سلامت جامعه باشند.