از قرارداد ایستا تا قرارداد هوشمند: بازآفرینی معماری حقوقی قراردادهای نفت و گاز

قراردادهای نفت و گاز به دلیل بلندمدت بودن، پیچیدگی فنی و اقتصادی و تاثیرپذیری از تحولات سیاسی، حقوقی و بازار انرژی، در الگوهای سنتی غالبا با مشکل انعطاف پذیری و اجرای موثر مواجه اند . تغییر قیمت ها، تحریم ها، اختلال در زنجیره تامین و تغییر مقررات، ضرورت بازآفرینی معماری حقوقی این قراردادها را آشکار ساخته است.هدف پژوهش، بررسی امکان گذار از قراردادهای ایستا به قراردادهای هوشمند و خودتنظیم گر در صنعت نفت و گاز است.در این چارچوب، نقش مدل های انگیزشی و تعاملی در هم راستاسازی منافع دولت میزبان، سرمایه گذار و پیمانکار تحلیل می شود.پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با رویکردی بین رشته ای میان حقوق و اقتصاد انجام شده است.داده ها از طریق مطالعه کتابخانه ای، بررسی اسناد حقوقی، اصول قراردادی و ادبیات مرتبط با اقتصاد انرژی و فناوری های نوین گردآوری شده اند.یافته ها نشان می دهد قرارداد هوشمند می تواند تعدیل قیمت، پرداخت ها، تضمین ها و برخی تعهدات قابل اندازه گیری را به صورت خودکار مدیریت کند.بااین حال، ابهام های حقوقی، خطاهای برنامه نویسی، اعتبار داده های بیرونی و ضرورت تفسیر انسانی، مانع پذیرش قرارداد کاملا خودکار است.نتیجه پژوهش بر برتری الگوی قرارداد ترکیبی مبتنی بر متن حقوقی، کدهای خوداجرا، اوراکل های معتبر و سازوکار حل اختلاف تاکید دارد.این الگو ضمن افزایش شفافیت و کاهش هزینه های معاملاتی، ظرفیت تاب آوری و تداوم قراردادهای نفت و گاز را در شرایط بحرانی تقویت می کند.

کلیدواژه ها:

قراردادهای نفت و گاز ، قرارداد هوشمند ، معماری حقوقی ، خودتنظیم گری ، زنجیره بلوکی ، پایداری قراردادی