توسعه ورزش شهروندی سالمندان در راستای تحقق سالمندی فعال در شهرهای دوستدار سالمند

مقدمه: با افزایش نرخ امید به زندگی و پدیده سالمندی جمعیت، مفهوم سالمندی فعال به عنوان راهبردی کلیدی در سیاست گذاری های شهری مطرح شده است. در این میان، شهرهای دوستدار سالمند با هدف ارتقای کیفیت زندگی این قشر، بسترسازی برای مشارکت اجتماعی و تندرستی را اولویت قرار داده اند. ورزش شهروندی به عنوان یکی از ارزان ترین و در دسترس ترین ابزارها، نقشی حیاتی در حفظ سلامت جسمانی و روانی سالمندان ایفا می کند.هدف: هدف از پژوهش حاضر، تبیین جایگاه ورزش شهروندی در چارچوب شهرهای دوستدار سالمند و بررسی نقش آن در تحقق شاخص های سالمندی فعال است.روش پژوهش: این پژوهش به روش مروری (کتابخانه ای) انجام شده است. با جستجو در پایگاه های داده معتبر علمی و منابع بین المللی طی بازه زمانی ۱۰ سال اخیر، اسناد، مقالات و گزارش های سیاستی مرتبط با مدیریت شهری، طب سالمندی و علوم ورزشی گردآوری و با رویکرد تحلیلی-توصیفی مورد بررسی قرار گرفته اند.نتایج: یافته ها نشان می دهد که توسعه ورزش شهروندی در شهرهای دوستدار سالمند دارای سه کارکرد اصلی است: ۱) ارتقای سلامت جسمی: کاهش بیماری های غیرواگیر و افزایش توانمندی های حرکتی؛ ۲) بهبود سلامت روان: کاهش احساس تنهایی و انزوای اجتماعی از طریق تعاملات بین نسلی؛ ۳) مشارکت اجتماعی: حضور فعال سالمندان در فضاهای عمومی که حس تعلق به شهر را تقویت می کند. با این حال، نتایج حاکی از آن است که چالش هایی نظیر مناسب سازی نبودن فضاها، کمبود مربیان متخصص سالمندان و ضعف در اطلاع رسانی، از موانع اصلی تحقق این هدف هستند. در نهایت، تدوین برنامه های ورزشی مبتنی بر نیازسنجی سالمندان و طراحی زیرساخت های فراگیر ، به عنوان راهکارهای اساسی برای گذار به سوی سالمندی فعال پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

سالمندی فعال ، شهرهای دوستدار سالمند ، ورزش شهروندی ، سلامت سالمندان