نقش هوش مصنوعی در تقویت یادگیری تطبیقی و خودتنظیمی یادگیری در دوره ابتدایی: یک مرور جامع

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در تقویت یادگیری تطبیقی و خودتنظیمی یادگیری در دوره ابتدایی و ارائه مدلی جامع برای تبیین مکانیسم های اثرگذاری این فناوری بر فرآیندهای شناختی، فراشناختی و انگیزشی دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش از نوع مرور نظام مند با رویکرد ترکیبی بود که با جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر، از میان ۵۲۰ مقاله اولیه، ۴۸ مقاله مرتبط با معیارهای ورود انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل چک لیست استاندارد پریزما و فرم استخراج داده بود که روایی آن توسط متخصصان تایید شد. داده های استخراج شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و سنتز موضوعی با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که هوش مصنوعی در چهار حوزه اصلی به تقویت یادگیری تطبیقی و خودتنظیمی یادگیری در دوره ابتدایی کمک می کند: حوزه اول، شخصی سازی مسیرهای یادگیری که با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین و تحلیل داده های عملکردی، محتوای آموزشی، سطح دشواری و سرعت یادگیری را با نیازهای هر دانش آموز تطبیق می دهد و با ایجاد چالش های متناسب، از خستگی و بی انگیزگی جلوگیری می کند. حوزه دوم، ارائه بازخوردهای هوشمند و فوری که با استفاده از پردازش زبان طبیعی و تحلیل پاسخ های دانش آموزان، بازخوردهای شخصی سازی شده، سازنده و به موقع را برای اصلاح خطاها و تقویت نقاط قوت ارائه می دهد و این بازخوردها، به دانش آموزان در شناسایی نقاط ضعف و بهبود عملکرد کمک می کنند. حوزه سوم، تقویت مهارت های فراشناختی و خودنظارتی که با استفاده از ابزارهای تحلیل رفتار یادگیری و داشبوردهای پیشرفت، به دانش آموزان در برنامه ریزی، نظارت و ارزیابی یادگیری خود کمک می کند و با افزایش آگاهی از فرآیند یادگیری، به توسعه مهارت های خودتنظیمی منجر می شود. حوزه چهارم، افزایش انگیزه و مشارکت فعال که با استفاده از بازی وارسازی، داستان پردازی تعاملی و پاداش های شخصی سازی شده، انگیزه درونی دانش آموزان را برای یادگیری افزایش می دهد و با ایجاد تجارب یادگیری لذت بخش و چالش برانگیز، به مشارکت پایدار آن ها کمک می کند. همچنین، یافته ها نشان داد که چالش های اصلی استفاده از هوش مصنوعی در این حوزه شامل مسائل حریم خصوصی و امنیت داده ها، سوگیری الگوریتم ها، عدم شفافیت و قابلیت توضیح پذیری، نیاز به زیرساخت های فنی مناسب، و مقاومت معلمان و والدین در برابر پذیرش فناوری های جدید است و راهکارهای موثر برای غلبه بر این چالش ها شامل تدوین چارچوب های اخلاقی و قانونی، توانمندسازی معلمان در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، و مشارکت فعال ذی نفعان در طراحی و پیاده سازی سیستم ها است. بر اساس یافته ها، هوش مصنوعی با شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخوردهای هوشمند، تقویت مهارت های فراشناختی و افزایش انگیزه، می تواند به عنوان یک عامل توانمندساز در تقویت یادگیری تطبیقی و خودتنظیمی یادگیری در دوره ابتدایی عمل کند و این رویکرد، با ایجاد تعادل بین حمایت و چالش، و با توانمندسازی دانش آموزان در مدیریت یادگیری خود، می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی، افزایش تاب آوری و شکل گیری عادات یادگیری مادام العمر منجر شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری تطبیقی ، خودتنظیمی یادگیری ، دوره ابتدایی ، شخصی سازی یادگیری ، بازخورد هوشمند ، فراشناخت