ارزیابی اثربخشی رهبری آموزشی و نظارت بالینی بر ارتقای خودکارآمدی حرفه ای، کیفیت تدریس و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان در مدارس ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی الگوی رهبری آموزشی و نظارت بالینی بر توسعه شایستگی های حرفه ای معلمان و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان در مقطع ابتدایی به مرحله اجرا درآمد. طرح پژوهش از نوع آمیخته (کمی–کیفی) با رویکرد متوالی–تبیینی بود. جامعه آماری بخش کمی شامل کلیه معلمان و دانش آموزان دوره ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، تعداد ۳۲۰ معلم و ۳۸۴ دانش آموز با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. در بخش کیفی نیز با ۱۵ نفر از صاحب نظران حوزه علوم تربیتی و راهبران آموزشی بر اساس اصل اشباع نظری مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل آمد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های استاندارد خودکارآمدی شرر، کیفیت تدریس الیسون و سرزندگی تحصیلی دهقانی زاده و حسین چاری بودند. تحلیل داده ها در بخش کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار SPSS و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزار SmartPLS، و در بخش کیفی با روش تحلیل مضمون انجام پذیرفت. یافته ها نشان داد که پیاده سازی نظارت بالینی و هدایت تخصصی راهبران آموزشی تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش خودکارآمدی معلمان، بهبود شیوه های مدیریت کلاسی و ارتقای سرزندگی تحصیلی دانش آموزان دارد. این الگو به عنوان راهکاری عملیاتی جهت تحول فرآیند یاددهی–یادگیری در نظام آموزش ابتدایی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

رهبری آموزشی ، نظارت بالینی ، خودکارآمدی حرفه ای ، کیفیت تدریس ، سرزندگی تحصیلی ، دوره ابتدایی.