درس عربی در دوره متوسطه و بازتولید مولفه های روان شناختی: واکاوی نقش ابزارهای چندرسانه ای در گذار از اضطراب زبان آموزی به رغبت و لذت یادگیری

آموزش زبان عربی در دوره متوسطه نظام آموزشی ایران همواره با چالش های نگرشی، عاطفی و انگیزشی متعددی روبه رو بوده است. حاکمیت دیرپای الگوهای آموزش سنتی متمرکز بر صرف و نحو تجریدی و روش های «قواعد—ترجمه»، ساختار یادگیری را به بستری برای تولید اضطراب زبان آموزی، بیگانگی با بافت کاربردی زبان و شکل گیری نگرش های منفی در میان دانش آموزان تبدیل کرده است. هدف پژوهش حاضر، واکاوی ابعاد روان شناختی و انگیزشی حاکم بر یادگیری درس عربی در دوره متوسطه و تبیین سازوکارهای تبدیل نگرش منفی و اضطراب به اشتیاق، انگیزش درون زاد و تجربه لذت یادگیری از رهگذر به کارگیری محیط های جذاب و تعاملی چندرسانه ای است.این مطالعه با بهره گیری از روش توصیفی—تحلیلی و رویکرد مروری نظام مند، ادبیات پژوهشی و اسناد مرتبط با حوزه آموزش زبان، روان شناسی یادگیری و فناوری های نوین آموزشی را مورد واکاوی قرار داده است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که چندرسانه ای های تعاملی از طریق پنج مکانیسم شناختی و عاطفی شامل: ۱) کاهش بار شناختی اضافه و تسهیل پردازش دوگانه صوتی—تصویری، ۲) شکستن هیمنه انتزاعی قواعد و مفهوم سازی عینی در بافت های ارتباطی ملموس، ۳) فراهم سازی محیط یادگیری امن با امکان بازخورد فوری و کاهش ترس از اشتباه، ۴) تقویت خودکارآمدی کلامی و انگیزش خودمختاری، و ۵) پویایی تجارب حسی و ارتقای غوطه وری شناختی؛ قادرند مقاومت های عاطفی فراگیران را درهم شکسته و هراس زبانی را به کنجکاوی و یادگیری پایدار تبدیل سازند. در پایان، بسته ای از راهبردهای عملیاتی و توصیه های کاربردی برای مولفان کتب درسی، معلمان و سیاست گذاران آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

آموزش زبان عربی ، دوره متوسطه ، اضطراب زبان آموزی ، ابزارهای چندرسانه ای ، نگرش منفی ، انگیزش درونی ، لذت یادگیری.