از اسکیس تا همکار هوشمند: فرایند طراحی معماری در عصر هوش مصنوعی مولد

رشد سریع هوش مصنوعی مولد، فرآیند طراحی معماری را از رویکردی ابزارمحور به الگویی مبتنی بر همکاری انسان و ماشین سوق داده و پرسش هایی درباره نقش معمار، حدود مسئولیت هوش مصنوعی و آینده آموزش و حرفه معماری ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فرآیند طراحی و ارائه چارچوبی مفهومی برای همکاری مکمل انسان و هوش مصنوعی انجام شده است. پژوهش با رویکرد مرور نظام مند و تحلیل تطبیقی مطالعات مرتبط با هوش مصنوعی مولد، طراحی معماری، آموزش معماری و تعامل انسان–هوش مصنوعی انجام گرفت. همچنین، برای نمایش تفاوت قابلیت های مدل های مولد، خروجی چند مدل تولید تصویر با استفاده از یک پرامپت یکسان و بر اساس مجموعه ای از شاخص های کیفی معماری مقایسه شد. یافته ها نشان می دهد هوش مصنوعی بیشترین ارزش افزوده را در تحلیل، ایده پردازی و توسعه مفهوم ایجاد می کند؛ در مقابل، ارزیابی، تصمیم گیری، قضاوت ارزشی و پذیرش مسئولیت حرفه ای همچنان به نقش تعیین کننده انسان وابسته است. بر این اساس، مقاله چارچوبی برای تقسیم مکمل نقش ها ارائه می کند که در آن هوش مصنوعی به عنوان ابزار، هم آفرین و شریک بازتابی در فرآیند طراحی عمل می کند، بدون آنکه جایگزین قضاوت و مسئولیت حرفه ای معمار شود. نتایج بر ضرورت حرکت از «جایگزینی» به سوی «هم افزایی شناختی» و همکاری مسئولانه انسان و هوش مصنوعی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش معماری ، طراحی معماری ، فرآیند طراحی ، همکاری انسان و هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی مولد.