تبیین رابطه سواد دیجیتال معلمان و اثربخشی تدریس در بستر شبکه های یادگیری الکترونیکی (شاد و…)

تحولات شتابان فناوری اطلاعات و ارتباطات و ورود اجتناب ناپذیر آموزش به زیست بوم های مجازی، ساختار سنتی تعلیم و تربیت را دستخوش دگرگونی بنیادین ساخته است. در این زیست بوم نوظهور، شبکه ها و سامانه های یادگیری الکترونیکی نظیر شبکه آموزشی دانش آموز (شاد)، به عنوان بستر اصلی تعامل آموزشی، نیازمند شایستگی ها و مهارت های نوینی از سوی معلمان هستند. هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین رابطه میان سواد دیجیتال معلمان و اثربخشی تدریس آنان در بستر شبکه های یادگیری الکترونیکی است. در این چارچوب، سواد دیجیتال نه صرفا به عنوان توانایی کاربری ابزارهای فنی، بلکه به مثابه سازه ای چندبعدی شامل دانش پداگوژیک فناوری، مهارت تولید و پالایش محتوای تعاملی، مدیریت ارتباطات مجازی و رعایت اصول اخلاق و امنیت دیجیتال، و تاثیر آن بر کیفیت یاددهی-یادگیری، درگیری شناختی دانش آموزان و سنجش الکترونیکی مورد بررسی قرار گرفته است.یافته ها و تحلیل های به دست آمده نشان می دهد که بین ابعاد گوناگون سواد دیجیتال معلمان و مولفه های اثربخشی تدریس در محیط های یادگیری الکترونیکی، رابطه مثبت، مستقیم و معناداری برقرار است. معلمانی که از سطوح بالاتری از سواد فناورانه و پداگوژیک برخوردارند، توانایی بهتری در طراحی فرصت های یادگیری تعاملی، مدیریت پویای کلاس مجازی، ارائه بازخوردهای بهنگام و پایدارسازی انگیزه تحصیلی یادگیرندگان در بسترهایی نظیر شبکه شاد دارند. در نقطه مقابل، ضعف در شایستگی های دیجیتال به تدریس منفعل، انتقال یک سویه اطلاعات، خستگی مفرط دیجیتال و کاهش چشمگیر اثربخشی آموزشی منجر می گردد. بر این اساس، سرمایه گذاری راهبردی بر ارتقای مستمر شایستگی های فناوری-پداگوژیک معلمان و توانمندسازی آنان در استفاده حرفه ای از امکانات شبکه های آموزش مجازی، الزامی کلیدی برای تضمین کیفیت و موفقیت نظام های آموزشی مدرن به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

سواد دیجیتال ، اثربخشی تدریس ، یادگیری الکترونیکی ، شبکه شاد ، دانش پداگوژیک فناوری (TPACK) ، کلاس مجازی ، تعامل الکترونیکی