ازساحل تا آب های آزاد مطالعه تحلیلی بر تحولات حقوق دریاها

توسعه مفاهیم حقوقی دریاها در قرن بیست ویکم، تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیک، اقتصادی و فناوری، دستخوش دگرگونی های بنیادینی شده است. این پژوهش با روشی توصیفی-تحلیلی و با هدف بررسی تحولات حقوقی از «آب های ساحلی» تا «آب های آزاد» و منطقه انحصاری اقتصادی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها (UNCLOS) ۱۹۸۲ به عنوان «قانون اساسی اقیانوس ها»، مرزهای حاکمیت ملی را از یک مایل ساحلی به ۲۰۰ مایل دریایی گسترش داد و مفهوم آب های آزاد را محدود به بستر دریاها کرد. این پژوهش با تحلیل پرونده های حقوقی و اسناد بین المللی نشان می دهد که اگرچه UNCLOS چارچوبی جامع ارائه کرده، اما چالش هایی نظیر تفسیرهای متفاوت از حقوق گذر، استخراج منابع در بستر دریاها و تنش های مرزی در دریاهای نیمه بسته همچنان پابرجاست. نتیجه نهایی حاکی از آن است که تعادل میان منافع کشورهای ساحلی و جامعه جهانی در بستر حقوق دریاها، نیازمند مکانیسم های حل و فصل اختلافات کارآمد و تطبیق مستمر مقررات با فناوری های نوین دریایی و رویکرد حکمرانی اکوسیستم محور است.واژگان کلیدی: حقوق دریاها، کنوانسیون ملل متحد درباره حقوق دریاها، آب های آزاد، حکمرانی دریایی، میراث مشترک بشریت