از فرمول تا واقعیت: چگونه مفاهیم انتزاعی شیمی را با استفاده از ابزارهای بصری برای دانش آموزان ملموس کنیم؟

یادگیری شیمی تنها به حفظ فرمول ها، نمادها و معادله های واکنش محدود نمی شود، بلکه به توانایی درک پدیده هایی نیاز دارد که بخش مهمی از آن ها مستقیما با حواس قابل مشاهده نیستند. ساختار اتم، آرایش الکترونی، پیوندهای شیمیایی، حرکت ذرات و بسیاری از فرایندهای واکنشی، نمونه هایی از مفاهیمی هستند که در صورت ارائه صرفا کلامی یا نمادی، ممکن است برای دانش آموزان دشوار و دور از تجربه روزمره به نظر برسند. استفاده هدفمند از تصاویر، مدل های مولکولی، نمودارها، نقشه های مفهومی، پویانمایی ها، شبیه سازی ها و محیط های تعاملی می تواند فاصله میان مفهوم علمی و تصور ذهنی یادگیرنده را کاهش دهد. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی، نقش ابزارهای بصری در تسهیل درک مفاهیم انتزاعی شیمی را بررسی کرده و شیوه های کاربرد آن ها را در فرایند یاددهی یادگیری تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد زمانی که ابزار بصری متناسب با هدف آموزشی، همراه با توضیح معلم و فعالیت فعال دانش آموز به کار گرفته شود، درک مفهومی، ارتباط میان سطوح مختلف بازنمایی شیمیایی، مشارکت یادگیرندگان و توانایی توضیح پدیده های علمی تقویت می شود.واژگان کلیدی: آموزش شیمی، مفاهیم انتزاعی، ابزارهای بصری، تجسم علمی، مدل سازی، نقشه مفهومی، یادگیری مفهومی