واکاوی چالش های موجود در تعامل میان معلمان کتابداران برای طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر سواد خواندن و درک مطلب دانش آموزان دوره ابتدایی در مدارس هوشمند

سواد خواندن و درک مطلب، سنگ بنای تمام یادگیری های تحصیلی و کلید ورود دانش آموز به جهان دانش است. در مدارس هوشمند، که فناوری های دیجیتال به بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند آموزش تبدیل شده اند، طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر سواد خواندن، مستلزم هم افزایی دو نهاد کلیدی مدرسه است: معلمان و کتابداران. این پژوهش با هدف واکاوی چالش های موجود در تعامل میان معلمان و کتابداران برای طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر سواد خواندن و درک مطلب دانش آموزان دوره ابتدایی در مدارس هوشمند انجام شد. روش تحقیق از نوع کیفی با رویکرد تحلیل محتوای جهت دار و مرور نظام مند ادبیات پژوهشی بود. یافته ها نشان داد که چالش های موجود در پنج مضمون اصلی قابل طبقه بندی هستند: (۱) چالش های ارتباطی و نگرشی (فقدان درک متقابل از نقش ها، تصور سنتی از کتابخانه به عنوان فضای حاشیه ای)، (۲) چالش های ساختاری و سازمانی (نبود زمان مشترک برنامه ریزی، فقدان سازوکار رسمی همکاری، عدم حمایت مدیریت)، (۳) چالش های حرفه ای و تخصصی (تفاوت زبان تخصصی، فقدان آموزش مشترک، عدم آشنایی معلمان با منابع کتابخانه ای و کتابداران با برنامه درسی)، (۴) چالش های فناورانه در بستر هوشمند (نابرابری سواد دیجیتال، ابزارهای ناهمگون، تمرکز بر فناوری به جای محتوا)، و (۵) چالش های مرتبط با سواد خواندن (فقدان مدل مشترک درک مطلب، نبود ابزار سنجش یکپارچه، غلبه رویکرد مهارت محور بر رویکرد معنا محور). نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که همکاری موثر معلم-کتابدار، نه یک انتخاب اختیاری، بلکه یک ضرورت راهبردی برای تحقق سواد خواندن در مدارس هوشمند است. پیشنهادهای پژوهش بر ضرورت ایجاد سازوکارهای رسمی همکاری، طراحی برنامه های آموزش مشترک، تدوین مدل بومی درک مطلب، و بازتعریف نقش کتابدار به عنوان «شریک آموزشی» معلم متمرکز است.

کلیدواژه ها:

سواد خواندن ، درک مطلب ، همکاری معلم-کتابدار ، مدارس هوشمند ، دوره ابتدایی ، برنامه های آموزشی