کاربرد روش های تدریس فعال در پاسخگویی به تفاوت های فردی و سبک های مختلف یادگیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد روش های تدریس فعال در پاسخگویی به تفاوت های فردی و سبک های مختلف یادگیری دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت داده ها آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری بخش کیفی شامل متخصصان علوم تربیتی، روان شناسان تربیتی و معلمان مجرب شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، ۱۹ نفر انتخاب شدند. در بخش کمی نیز ۲۷۰ دانش آموز دوره متوسطه اول و دوم شهر تهران با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر یافته های کیفی با پایایی ۰/۹۴ بر اساس آلفای کرونباخ بود. تجزیه وتحلیل داده ها در بخش کیفی با روش تحلیل مضمون (کدگذاری باز، محوری و انتخابی) و در بخش کمی با آزمون های توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (تی تک نمونه ای، تی مستقل، تحلیل واریانس یک راهه، فریدمن و تحلیل رگرسیون) انجام شد. یافته ها نشان داد که روش های تدریس فعال بر پاسخگویی به تفاوت های فردی و سبک های مختلف یادگیری دانش آموزان تاثیر معناداری دارند (p<۰/۰۱). نتایج آزمون فریدمن نشان داد که به ترتیب اولویت، یادگیری مشارکتی، یادگیری پروژه محور، حل مسئله، ایفای نقش، بارش مغزی، کاوشگری و بازی های آموزشی بیشترین تاثیر را بر متغیرهای پژوهش داشتند. همچنین نتایج تحلیل واریانس یک راهه نشان داد که بین دانش آموزان با سبک های یادگیری بصری، شنیداری، حرکتی و خواندنی-نوشتنی از نظر اثربخشی روش های تدریس فعال تفاوت معناداری وجود دارد (p<۰/۰۵) و دانش آموزان با سبک یادگیری حرکتی بیشترین بهره را از روش های تدریس فعال می برند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که روش های تدریس فعال قادر به پیش بینی ۷۳/۵ درصد از واریانس پاسخگویی به تفاوت های فردی و ۶۷/۹ درصد از واریانس تنوع سبک های یادگیری هستند. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود معلمان با سبک های یادگیری دانش آموزان آشنا شوند، روش های تدریس فعال متنوع را در کلاس به کار گیرند و محیط های یادگیری چندحسی برای پاسخگویی به تفاوت های فردی فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

تدریس فعال ، تفاوت های فردی ، سبک های یادگیری ، تنوع روش های تدریس ، یادگیری چندحسی