بررسی نقش معلم در ایجاد انگیزه و خودپنداره مثبت در دانش آموزان دوره ابتدایی

دوره ابتدایی به عنوان نخستین مرحله رسمی آموزش و پرورش، نقش بنیادین در شکل گیری ساختار شخصیتی، اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. در این میان، معلم به عنوان مهم ترین عامل انسانی حاضر در کلاس درس، نقشی فراتر از انتقال صرف دانش دارد و می تواند زمینه ساز ایجاد انگیزه و پرورش خودپنداره مثبت در دانش آموزان باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسنادی، به بررسی نقش معلم در ایجاد انگیزه و خودپنداره مثبت در دانش آموزان دوره ابتدایی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که انگیزه و خودپنداره دو سازه روان شناختی به هم پیوسته هستند که تحت تاثیر سبک های تدریس، نحوه تعامل کلامی و غیرکلامی معلم، بازخوردهای ارائه شده، انتظارات معلم، جو روانی کلاس و الگوهای ارزشیابی قرار می گیرند. معلمانی که از سبک تدریس حمایت گرانه، خودمختاری بخش و بازخورد مثبت بهره می گیرند، زمینه افزایش انگیزه درونی و شکل گیری خودپنداره تحصیلی مثبت را فراهم می سازند؛ در حالی که سبک های کنترل گرانه، تنبیه محور و تحقیرآمیز می توانند به کاهش انگیزه، احساس بی کفایتی و خودپنداره منفی منجر شوند. همچنین نتایج حاکی از آن است که نقش معلم در دوره ابتدایی به دلیل حساسیت رشدی این دوره، از اهمیت مضاعف برخوردار است و مداخلات به موقع می تواند آثار بلندمدتی بر مسیر تحصیلی و روانی دانش آموزان داشته باشد. بر این اساس، پیشنهاد می شود برنامه های تربیت معلم، دوره های ضمن خدمت و سیاست های آموزشی بر تقویت مهارت های ارتباطی، مدیریت کلاس و روان شناسی رشد متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

معلم ، انگیزه ، خودپنداره مثبت ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، سبک تدریس ، بازخورد.