«انسان در عصر ماشین؛ بازتعریف نقش معلم در دنیای داده محور»

با ظهور و گسترش پرسرعت الگوریتم های هوش مصنوعی، سامانه های یادگیری تطبیقی و فن آوری های داده محور، فرایند آموزش دچار تحولی بنیادین و بی سابقه شده است. در این زیست بوم جدید، توانایی ماشین ها در پردازش، تحلیل و انتقال داده ها با سرعتی فراتر از ظرفیت انسانی، نقش سنتی معلم به عنوان «تنها مرجع و انتقال دهنده دانش» را با چالش جدی مواجه ساخته است. مسئله اصلی پژوهش حاضر، تبیین نحوه بازتعریف موقعیت و کارکرد معلم در عصر ماشین های هوشمند است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی به بررسی ابعاد تحول در نقش های آموزشی می پردازد و پیش فرض اصلی آن بر این اصل استوار است که فن آوری نه جایگزین معلم، بلکه موجب برکشیده شدن نقش او به سطوحی والاتر می گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه ماشین ها در شخصی سازی یادگیری، ارزیابی تکوینی داده محور و پاسخ گویی به پرسش های دانشی بسیار کارآمد هستند، اما از بازآفرینی ابعاد انسانی آموزش همچون پرورش هوش عاطفی، جامعه پذیری اخلاقی، تفکر انتقادی و ایجاد وابستگی های روانی-تربیتی ناتوان اند. از این رو، نقش معلم در دنیای داده محور از «آموزش دهنده اطلاعات» به «تسهیل گر یادگیری، مربی اخلاقی و پناهگاه عاطفی» تغییر می یابد. در نهایت، مقاله چارچوبی پیشنهادی برای هم زیستی تکاملی معلم و هوش مصنوعی ارائه می دهد که در آن ماشین بار امور سنتی و محاسباتی را بر عهده گرفته و معلم به تعمیق انسانیت و پرورش تفکر والای دانش آموزان می پردازد

کلیدواژه ها:

بازتعریف نقش معلم ، هوش مصنوعی در آموزش ، دنیای داده محور ، تسهیل گری یادگیری ، تربیت اخلاقی و عاطفی ، عصر ماشین.