رهبری و مدیریت مدارس هوشمند: چارچوب های مفهومی، ابعاد عملکردی، چالش ها و راهبردهای تحول آفرین در عصر دیجیتال

گذر از پارادایم آموزش سنتی به محیط های یادگیری دیجیتال، ساختار، فرایندها و رسالت نظام های آموزشی را دستخوش دگرگونی بنیادین کرده است. در کانون این دگرگونی، «مدرسه هوشمند» نه صرفا به عنوان مدرسه ای مجهز به سخت افزارها و ابزارهای چندرسانه ای، بلکه به عنوان یک زیست بوم پویای یادگیری مبتنی بر پژوهش محوری، دانش آموزمحوری و یکپارچگی فناوری شناخته می شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل جامع مولفه ها، ابعاد و کارکردهای نظام **مدیریت در مدارس هوشمند** و ارائه چارچوبی راهبردی برای پیاده سازی اثربخش آن است. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی و از طریق مرور انتقادی مبانی نظری و الگوهای نوین مدیریت آموزشی تدوین شده است. یافته های این تحلیل نشان می دهد که مدیریت مدرسه هوشمند مستلزم چرخش از «مدیریت اداری-دستوری» به «رهبری تحول آفرین و توزیع شده»، حاکمیت «تصمیم گیری داده محور» و استقرار فرهنگ پداگوژی دیجیتال در میان معلمان است. در ادامه، چالش های عمده نظیر مقاومت در برابر تغییر، شکاف دیجیتال، امنیت داده ها و ناپایداری منابع مالی بررسی شده و الگوهای عملیاتی برای ارتقای شایستگی های رهبران آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مدرسه هوشمند ، مدیریت آموزشی ، رهبری تحول آفرین ، فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) ، تصمیم گیری داده محور ، یادگیری ترکیبی.