طراحی و اجرای یک چارچوب تلفیقی مبتنی بر هوش مصنوعی در دبیرستان های متوسطه

ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش، دیگر یک انتخاب نیست؛ بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر است که نظام های آموزشی سراسر جهان را به بازنگری در رویکردهای تدریس و یادگیری واداشته است. در دوره متوسطه، که دانش آموزان با تحولات شناختی، عاطفی و هویتی عمیقی روبه رو هستند، طراحی یک چارچوب تلفیقی که هوش مصنوعی را به عنوان ابزاری در خدمت یادگیری و نه جایگزین معلم به کار گیرد، به یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی تبدیل شده است. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی‑تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات بین المللی، تجربیات ملی و پژوهش های تجربی در بافت دبیرستان های متوسطه، به طراحی و تبیین یک چارچوب تلفیقی مبتنی بر هوش مصنوعی می پردازد. پرسش اصلی مقاله آن است که یک چارچوب تلفیقی موثر برای ورود هوش مصنوعی به دبیرستان های متوسطه چگونه باید طراحی شود و چه مولفه ها، اصول و راهکارهای اجرایی را در بر گیرد. یافته ها نشان می دهد که چارچوب مطلوب باید بر سه پایه استوار باشد: «یادگیری درباره هوش مصنوعی» به عنوان موضوع درسی، «یادگیری با هوش مصنوعی» به عنوان ابزار آموزشی، و «یادگیری برای تولید با هوش مصنوعی» به عنوان مسیر توانمندسازی دانش آموزان. این چارچوب، بر نقش محوری معلم به عنوان طراح، تسهیل گر و ناظر فرایند یادگیری تاکید دارد و بر اصولی مانند تدریجی بودن، بومی سازی، آموزش معلمان، اخلاق محوری و ارزشیابی مستمر استوار است. تجربیات ملی و بین المللی نشان می دهد که اجرای موفق این چارچوب، نیازمند سرمایه گذاری در آموزش معلمان، تولید منابع بومی، ایجاد زیرساخت های فناورانه و طراحی سازوکارهای ارزشیابی متناسب است. نتیجه نهایی، تاکید بر ضرورت یک رویکرد نظام مند، مرحله ای و انسان محور در تلفیق هوش مصنوعی با آموزش متوسطه است.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی مستمر ، نگرانی های اخلاقی ، هوش مثنوعی ، فرهنگ مدرسه ایی ، چهارچوب