تاثیر هوش مصنوعی بر اثربخشی روش تدریس معکوس و انگیزه یادگیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بهره گیری از ابزارهای هوش مصنوعی بر اثربخشی روش تدریس معکوس و انگیزه یادگیری دانش آموزان در مقطع متوسطه دوم شهر ایلام انجام شده است. روش تدریس معکوس به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، نقش مهمی در افزایش مشارکت و تعامل دانش آموزان ایفا می کند، اما چالش هایی نظیر عدم دسترسی یکسان به محتوا، کیفیت متغیر محتوای تولیدشده توسط معلمان و محدودیت در ارائه بازخورد شخصی سازی شده، کارایی این روش را با مانع مواجه ساخته است. در این میان، هوش مصنوعی با قابلیت های تحلیلی، تطبیقی و تولید محتوای هوشمند، می تواند به عنوان یک عامل توانمندساز در بهبود فرایند تدریس معکوس عمل نماید. این پژوهش با استفاده از طرح شبه تجربی با گروه کنترل و آزمایش، بر روی ۱۲۰ دانش آموز پایه دهم انجام شده است که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب گردیدند. گروه آزمایش به مدت یک ترم تحصیلی از محتوای آموزشی تولیدشده توسط هوش مصنوعی و پلتفرم های تطبیقی در کنار روش تدریس معکوس بهره مند شدند، در حالی که گروه کنترل صرفا با روش تدریس معکوس سنتی آموزش دیدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد سنجش اثربخشی تدریس و انگیزه یادگیری و نیز آزمون های عملکردی پیش آزمون و پس آزمون بود. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمرات اثربخشی تدریس در گروه آزمایش از ۱۴/۳ به ۲۱/۷ افزایش یافته است و این تفاوت در سطح ۰۰۱/۰>P معنادار است. همچنین میانگین نمرات انگیزه یادگیری در گروه آزمایش از ۵۲/۴ به ۷۸/۹ ارتقاء یافته که نشان دهنده تاثیر مثبت و چشمگیر هوش مصنوعی بر متغیر وابسته است. تحلیل کوواریانس نیز حاکی از آن بود که با کنترل اثر پیش آزمون،仍 تفاوت معناداری بین دو گروه وجود دارد. بر اساس یافته های پژوهش، استفاده از هوش مصنوعی در روش تدریس معکوس نه تنها موجب افزایش اثربخشی فرایند یاددهی-یادگیری می شود، بلکه با شخصی سازی مسیر یادگیری، ارائه بازخورد آنی و تنوع بخشیدن به منابع آموزشی، انگیزه درونی دانش آموزان را به طور قابل توجهی ارتقاء می بخشد. پژوهش حاضر نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند به عنوان یک راهکار عملیاتی برای رفع موانع اجرایی روش تدریس معکوس و بهینه سازی آن در نظام آموزشی کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تدریس معکوس ، اثربخشی آموزشی ، انگیزه یادگیری ، دانش آموزان