چگونه توانستم فرآیند آموزش رابرای دانش آموزان با سبک یادگیری متفاوت شخصی سازی کنم؟

این اقدام پژوهی با عنوان «چگونه توانستم خلاقیت دانش آموزان را در حل مسئله های ریاضی ارتقا دهم؟» با هدف شناسایی عوامل موثر بر ضعف خلاقیت دانش آموزان در حل مسائل ریاضی و ارائه راهکارهایی برای تقویت توانایی آنان در یافتن راه حل های متنوع و ابتکاری انجام شد. مسئله مورد مطالعه از آنجا شکل گرفت که برخی از دانش آموزان در مواجهه با مسائل ریاضی، به یک روش ثابت وابسته بودند و در درک مسئله، انتخاب راهبرد مناسب و ارائه راه حل های متفاوت با دشواری مواجه می شدند. جامعه مورد مطالعه، دانش آموزان هنرستان دخترانه سحر بودند که در فرایند آموزش درس ریاضی با این مسئله روبه رو بودند. در مرحله نخست، برای بررسی دقیق وضعیت موجود و گردآوری اطلاعات، از روش هایی مانند مشاهده مستقیم رفتار و عملکرد دانش آموزان، گفت وگو با آنان، بررسی فعالیت ها و تکالیف کلاسی، بررسی پاسخ های دانش آموزان به مسائل و استفاده از نظر همکاران استفاده شد که نتایج حاصل از این بررسی ها به عنوان «شواهد یک» ثبت و تحلیل گردید. یافته های شواهد یک نشان داد که دانش آموزان در حل مسائل بیشتر به حفظ روش ها توجه دارند و در مواجهه با مسائل جدید، اعتمادبه نفس و انعطاف پذیری لازم را برای ارائه راه حل های متفاوت ندارند. پس از بررسی علل مسئله، راهکارهایی مانند طرح مسائل چالش برانگیز و واقعی، استفاده از بازی ها و فعالیت های ریاضی، کار گروهی، بارش فکری، تشویق دانش آموزان به ارائه چند راه حل برای یک مسئله، استفاده از روش های اکتشافی و ایجاد فضای مناسب برای بیان ایده های جدید اجرا شد. در طول اجرای راهکارها، مشارکت دانش آموزان، میزان علاقه آنان، نحوه تفکر و شیوه های مختلف حل مسئله مورد مشاهده و بررسی قرار گرفت و پس از اجرای اقدامات، اطلاعات جدید از طریق مشاهده، گفت وگو، بررسی فعالیت ها و مقایسه عملکرد دانش آموزان گردآوری و در قالب «شواهد دو» مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج شواهد دو نشان داد که دانش آموزان نسبت به مرحله آغازین، مشارکت بیشتری در فعالیت های ریاضی پیدا کرده و با اعتمادبه نفس بالاتری به حل مسائل پرداختند. همچنین توانایی آنان در درک مسئله، انتخاب راهبرد مناسب، ارائه راه حل های گوناگون و توضیح فرایند حل افزایش یافت. نتایج این اقدام پژوهی نشان داد که استفاده از روش های فعال و خلاقانه تدریس، ایجاد فرصت برای تفکر و تجربه، تشویق به بیان ایده های متفاوت و پرهیز از تاکید صرف بر یک روش حل، می تواند نقش موثری در ارتقای خلاقیت دانش آموزان در حل مسئله های ریاضی داشته باشد. بنابراین می توان نتیجه گرفت که توجه به خلاقیت در آموزش ریاضی، علاوه بر بهبود عملکرد تحصیلی، زمینه رشد تفکر، استقلال، انعطاف پذیری و توانایی حل مسئله دانش آموزان را نیز فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، حل مسئله ، ریاضیات ، دانش آموزان ، روش های فعال تدریس